fMRI چیست؟

fMRI چیست؟

در پست های قبل در مورد MRI سخن گفته شد. اصول fMRI نیز مانند MRI است فقط تفاوت های اندکی باهم دارند.

Functional magnetic resonance imaging) fMRI) یک روش نسبتا جدید است که از عکس برداری MR برای اندازه گیری تغییرات متابولیکی کوچک که در قسمت فعالی از مغز رخ می دهد ، استفاده می کند.

کاربردهای عمومی این روش چیست؟

fMRI یک روش تشخیصی مناسب است ، که بدانیم یک مغز سالم، بیمار یا صدمه دیده چگونه کار می کند. بعلاوه برای تعیین مقدار ریسک انواع اعمال جراحی و درمانی مغز ، مفید است.

پزشکان fMRI را برای موارد زیر به کار می برند:

_ بررسی آناتومی مغز.

_ تعیین دقیق اینکه کدام بخش های مغز دارای موقعیت های بحرانی هستند. از جمله : تفکر، تکلم، حرکت و احساس . که به آن نقشه برداری مغزی گفته می شود (brain mapping).

_ به تعیین اثرات سکته مغزی و آسیب ها مغزی (مثل آلزایمر) نیز کمک می کند.

_ نظارت بر رشد تومور سرطانی مغز.

_ تعیین برنامه جراحی ، پرتو درمانی یا دیگر روش های درمانی مغز.

چه آمادگی هایی برای این روش لازم است؟

مانند MRI ، مریض باید يك لباس کشاد و راحت بپوشد شاید هم اجازه داده شود پوشاك خودش را بپوشيد اگر گشاد باشد و هرگونه فلزی را باید از خود دور سازد.

اجازه در مورد خوردن و آشامیدن بسته به نوع تجهیزات و آزمایش متفاوت است. اکثرا بعد از عکسبرداری مریض می تواند به کارهای روزانه اش ادامه دهد(مگر اینکه پزشک دستور ویژه ای بدهد).

گاهی شاید به بیمار مواد کنتراست خورانده یا تزریق شود. راديولوژيست يا تکنسین ممكن است از بیمار بپرسد که آیا او آلرژیهایی از هر نوعى از قبيل تب يونجه ، كهير، آسم و یا آلرژی به انواع غذا و دارو دارد یا نه. مواد کنتراستی که برای MRI استفاده می شود به گادولینیم (gadolinium) موسوم است.

در مواردی مثل بیماری های کلیوی و یا کم خونی ممکن است از داروهای کنتراست استفاده نشود.

زنانی که احتمال بارداریشان می رود باید به پزشک اطلاع دهند. چون اثرات احتمالی MRI بر نوزاد و یا جنین می تواند خطرناک باشد و تا زمانی که واقعا ضروری نباشد نباید اقدام به MRI کنند.

هرگونه جواهرات باید از بدن دور شود. چون این لوازم با میدان مغناطیسی تداخل می کنند. مریض هایی که در بدن خود از پلاتین و یا مواد فلزی دیگر استفاده می کنند نمی توانند از MRI استفاده کنند.

در صورت داشتن هر گونه وسایل الکترونیکی و فلزی در بدن باید به پزشک اطلاع داد. برخی از این وسایل عبارتند از:
_ سمعک

_ سوند

_ IUD

_ باتری قلب

_ دست و پای مصنوعی

در کل فلزات بکار برده شده در جراحی ارتوپدی خطری را در هنگام MRI متوجه بیمار نمی کنند. اگر شک و شبهه ای از وجود مواد فلزی وجود داشته باشد می توان بوسیله عکس های اشعهX از وجود این اشیا اطمینان حاصل کرد.

رنگ های استفاده شده در خالکوبی ممکن است حاوی آهن باشند و ممکن است هنگام عکسبرداری MRI گرم شوند، اما در واقع مشکلی برای فرد و عکسبرداری ایجاد نمی کنند. دندانهای پر شده معمولا بر عکسبرداری تاثیر نمی گذارند. اما ممکن است تصویر مغز را کمی اعوجاج دار کنند.

این تجهیزات شبیه به چیست؟

دستگاه های MRI معمولی به شکل استوانه ای هستند که دور تا دور آن میدانهای مغناطیسی دایروی وجود دارد. که مریض بر روی تخت آن دراز کشیده و به داخل حفره آن می رود.

برخی از دستگاه های MRI طوری ساخته شده اند که میدان مغناطیسی کاملا دور تا دور مریض نیست که Short-bore نام دارند و نوع دیگر اطراف مریض باز است و به MRI باز موسومند. این نوع MRI ها برای مریض هایی که از مکان تنگ می ترسند مناسب است. اما این نوع MRI ها برای هر نوع عکسبرداریی مناسب نیستند در ضمن کیفیت عکسبرداری های دیگر را ندارند.

این پروسه چگونه کار می کند؟

بر خلاف عکسبرداری های معمولی و CT ، این روش یعنی MRI بر مبنای تشعشع نیست. بلکه امواج رادیویی به پروتون (هسته هیدروژن) در یک میدان مغناطیسی قوی تابانده می شود.

میدان مغناطیسی در اثر عبور جریان از یک سیم پیچ بزرگ تولید می شود. سیم پیچ های دیگر در نقاط مختلف دستگاه قرار داده می شوند. معمولا سیم پیج اصلی حول بدن بیمار ، درون دستگاه است که امواج رادیویی را ارسال و دریافت می کند. وقتی مریض درون دستگاه MRI دراز می کشد ، امواج رادیویی به طرف پروتون های قسمتی از بدن که باید مورد بررسی قرار بگیرد تابانده می شود. در میدان مغناطیسی ، این پروتونها جهتشان تغییر می کند که سیگنال هایی را تولید می کند و به وسیله سیم پیچ ها این سیگنال ها آشکارسازی می شوند.

یک کامپیوتر هم این سیگنال ها را بررسی کرده و آنها را به تصویر تبدیل می کند. کامپیوتر تصاویر را در سه بعد بررسی می کند که بر روی صفحه مونیتور می تواند در جهت های مختلف بررسی شود.

چون مقدار پروتون در مولکول آب بسیار زیاد است ، تصاویر بافت های پر آب با دیگر بافت ها متفاوت است. MRI برای مواقعی که نیاز به بررسی بی نظمی در انتشار مایع در یک نقطه از بدن است بسیار مفید می باشد. بعنوان مثال نقاطی که تومور، عفونت یا سوختگی دارند. بطور کلی تفکیک بافت های غیر عادی از بافت های عادی توسط روش MRI نسبت به روشهای دیگر بسیار آسان تر است.

علاوه بر اینها ، در fMRI ، بیمار باد کارهای ویژه ای را هنگام عکسبرداری انجام دهد، تا در قسمتی از مغز که باید از آن عکسبرداری شود متابولیسم بالا رود. این فعالیت ها شامل گشاد کردن رگ های مغز ، تغییرات شیمیایی و تحویل اکسیژن اضافی ، می شود.

این روش چگونه است؟

مریض روی تخت دستگاه خوابانده می شود و به درون دستگاه برده می شود. وسایل کوچکی که محتوی سیم پیچ های ارسال و دریافت امواج رادیویی هستند ممکن است در مجاورت قسمتی که باید از آن عکسبرداری شود قرار گیرد.

اگر ماده کنتراست زا مورد استفاده شود یک محلول نمک مخصوص نیز به ماده کنتراست اضافه می شود که از انعقاد آن در رگ جلوگیری کند.

پس از عکسبرداری باید اطمینان حاصل شود که عکس ها مناسب هستند.

برای fMRI سر بیمار باید محکم بدون تحرک شود تا موقعیتش تغییر نکند. این بست ممکن است شامل یک ماسک مخصوص هم بشود.

این مراحل معمولا 45 دقیقه طول می کشد.

طیف سنجی MR ، که اطلاعات اضافی را از فعالیت های شیمیایی سلولی بدن به دست می دهد ممکن است به مراحل MRI اضافه شود که این مرحله به تنهایی 15 دقیقه طول می کشد.

در حین این عملیات و پس از آن انسان چه احساسی دارد؟

بیشتر آزمایشات MRI بدون درد اند. مگر ناراحتی از تحت دستگاه یا طولانی بودن انجام آزمایش و یا تزریق درد آور باشد.

گرم شدن نقطه مورد عکسبرداری یک چیز عادی است ولی اگر عذاب آور باشد باید به تکنسین یا رادیولوژیست خبر داده شود. همچنین شنیدن سر و صدا از دستگاه عادی است که مربوط به تولید میدان مغناطیس است. ولی می توان از گوشی های صدا گیر مخصوص استفاده کرد.

بسیاری از مراکز MRI به بیمار اجازه می دهند که یک نفر همراه را به داخل اتاق ببرد.

داخل دستگاه MRI مجهز به تهویه هوا و دارای نور کافی است. انواع جدید آن نیز دارای پخش موسیقی و تلویزیون هستند.

اگر ماده کنتراست تزریق شود ، احساس سرما تا یکی دو دقیقه طبیعی است.

فرد بلافاصله پس از عکسبرداری می تواند به فعالیتهای عادی خود بپردازد. تعداد کمی از بیماران دچار عوارض جانبی ماده کنتراست از جمله استفراغ و خونریزی موضعی می شوند. همچنین فرد به ندرت دچار حساسیت هایی از قبیل سوزش چشم و یا تورم می شود.

همچنین ضروری است که مادران شیرده ، 36 تا 48 ساعت پس از تزریق ماده کنتراست شیردهی نکنند.

چه کسی نتایج را بررسی می کند؟

یک رادیولوژیست و یک پزشک متخصص تصاویر را بررسی می کنند و نتایج به فرد مراجعه کننده یا به پزشکی که درخواست عکسبرداری را داده ، ارجاع داده می شود.

مزایا و خطرات این روش چیست؟

مزایا:

_ MRI انسان را در معرض مواد رادیو اکتیو قرار نمی دهد.

_ MRI قادر است که مشکلات ریز ستون فقرات مثل دیسک کمر را که با روشهای دیگر به راحتی قابل مشاهده نیست ، نشان دهد.

_ fMRI می تواند قسمت های غیر عادی مغز را به خوبی مشخص کند. همچنین عملکرد های عادی مغز را که بوسیله روش های دیگر عکسبرداری قابل مشاهده نیست را نشان می دهد.

خطرات:

_ اگر خطرات و مزایای MRI را با هم مقایسه کنیم ، مزایای این روش بسیار بیشتر از خطرات آن است.

_ میدان مغناطیسی قوی به خودی خود مضر نیست بلکه وسایل دارویی و پزشکی ای که در خود فلز دارند ممکن است باعث ایجاد خطر شوند.

_ تزریق مواد کنتراست زا دارای خطر بسیار ناچیزی هستند. فقط ممکن است که تولید آلرژی کنند. در مواردی هم مشاهده شده که عفونت های پوستی را بوجود آورده اند و یا عملکرد کلیه را در بیماران سیستمیک فیبروسیس کلیوی دچار اختلال کرده است.

محدودیت های fMRI مغزی چیست؟

_تصاویر با کیفیت بالا تنها وقتی بوجود می آیند که تا پایان ثبت عکس بدون تحرک و ساکن ایستاد.

_فرد بسیار چاق ممکن است درون دستگاه های معمولی جا نشود.

_وجود اشیای فلزی در بدن ، تصاویر را از نتیجه مطلوب دور می سازد.

_این روش نسبت به روش های دیگر عکسبرداری مثل CT زمان بیشتری را می طلبد.

_MRI گران قیمت تر از روش های دیگر است .

fMRI هنوز هم در حال توسعه و پیشرفت است. تا بصورت دقیق تر بتواند محل فعالیت های مغزی را مشخص کند.

مطلب از : نوید خالدی

منبع: nuclearmedicine.blogfa.com

بـررسی سـاختـمـان داخـلی و عملکرد ام.ار.آی.

بـررسی سـاختـمـان داخـلی و عملکرد ام.ار.آی.

تاريخچه:

در سوم جولاي سال 1977 حادثه اي روي داد که به طور کل دنياي پزشکي نوين را دگرگون ساخت و در خارج دنياي پزشکي نيز عکس العمل هايي را به دنبال داشت .اين آزمايش بزرگ اولين آزمايش MRI (ام.ار.آی.‏) بود که بر روي انسان انجام مي شد و بيش از 5 ساعت به طول انجاميد تا يک تصوير از بافت فرد مورد آزمايش ايجاد کند، تصويري که با تصاوير‏ ام.ار.آی.‏ امروزي اصلا قابل مقايسه نبود! دکتر ريموند دماديان¹ پزشک و محقق به همراه همکارانش دکتر لری مينکف² و دکتر مايکل گلداسميت³ هفت سال بي وقفه براي رسيدن به اين هدف تلاش کردند. آنها اين دستگاه جديد را تسخيرناپذير⁴ ناميدند. اين دستگاه در حال حاضر در انستيتو اسميتسونين⁵ نگهداري مي شود .تا سال 1982 تعداد دستگاه هاي ‏ ام.ار.آی.‏ در آمريکا انگشت شمار بود اما امروزه بعد از گذشت تقريبا 25 سال هزاران دستگاه ‏ ام.ار.آی.‏ با توانايي خارق العاده گرفتن تصاوير با وضوح بي نظير به صورت دو بعدي و سه بعدي در اکثر بيمارستان هاي جهان پراکنده شده است.

‏ ام.ار.آی.‏ تکنولوژي بسيار پيچيده اي است که بسياري با نحوه ي دقيق عملکرد آن آشنا نيستند .در اين مقاله که توسط عده از دانشجويان مهندسي پزشکي و اعضاي انجمن بيوالکتريک ايران گردآوري شده است شما را با نحوه ي دقيق عملکرد و استفاده از اين دستگاه غول پيکر و پر سر و صدا آشنا خواهيم کرد.

ايده اصلي:

‏ ام.ار.آی.‏ (تصوير برداري تشديد مغناطيسي) روش توليد تصاوير با جزييات کامل از بافت ها و ارگان هاي بدن بدون استفاده از پرتوهاي ايکس و پرتوهاي يونيزه شده ميباشد که همين مزيت است که سبب شده آن را از عکس برداري به کمک اشعه ايکس متمايز سازد.در زمان گذشته اين گونه تصوير برداري از بافت را NMRI (تصوير برداري تشديد مغناطيسي هسته اي) ميناميدند چراکه در اوايل از پرتوهاي يونيزه شده هسته اي جهت عکس برداري استفاده ميشد اما بعد از گذشت زمان و پيشرفت تکنولوژي اين پرتوهاي يونيزه شده حذف شده و دستگاه به ‏ ام.ار.آی.‏ تغيير نام داد.دستگاه ‏ ام.ار.آی.‏ معمولا در غالب يک مکعب غول پيکر در ابعاد 3*2*2 (طول * عرض * ارتفاع) طراحي ميشود هر چند با پيشرفت تکنولوژي مدل هايي روانه بازار شده اند که داراي ابعاد کوچکتري هستند.در داخل اين دستگاه يک لوله ي افقي وجود دارد که از جلو به عقب درون يک مغناطيس حرکت ميکند و به منفذ يا کاليبر مغناطيس موسوم است بيمار در حالي که به پشت بر روي يک ميز مخصوص دراز کشيده وارد کاليبر شده و بسته به نوع اسکني که قرار است بر روي وي انجام شود وي را تا حد مورد نياز از سمت سر و يا پا وارد کاليبر مي کنند تا زماني که بافت هدف کاملا در مرکز ميدان مغناطيسي قرار بگيرد. به کمک امواج راديويي که در ادامه توضيح داده خواهد شد دستگاه ‏ ام.ار.آی.‏ ميتواند يک نقطه کوچک به کوچکي يک مکعب به ضلع 0.5 ميليمتر را جهت اسکن انتخاب کند.سيگنال هاي فرستاده شده از طرف اين نقطه کوچک به مرکز پردازش دستگاه موجب توليد تصاوير دو و يا سه بعدي از بافت هدف ميشود .با تغيير پارامترهاي آزمايش ‏ ام.ار.آی.‏ مي توان تصاوير با ظواهر و کارايي هاي متنوع توليد کرد که اصلا قابل قياس با تصوير توليد شده توسط ديگر اسکنرها از قبيل سي تي اسکن نيست. يکي ديگر از کاربرد هاي ‏ ام.ار.آی.‏ ايجاد تصاوير با جزييات بسيار زياد از عروق خوني بدون استفاده از مواد حاجب (کانتراست زا) مي باشد. هر چند که استفاده از ماده حاجب وضوح تصاوير را بسيار بالا می برد اما تزريق آن بدون درد نيست و نيز ممکن است بدن بيمار به آن واکنش دهد. استفاده از ‏ ام.ار.آی.‏ در اين زمينه به خصوص جهت تشخيص بيماري هاي آئورت ، عروق خوني ، کليه ها و ريه ها را در اصطلاح MRA مي گويند . معمولا پزشک معالج برای بيماراني که داراي پيشينه آنوريسم شرياني هستند تصويربرداري MRA تجويز مي کند.

مواد حاجب (کانتراست زا) :

ماده حاجب که گاهي اوقات به ماده رنگي نيز مشهور است ماده ای است که جهت افزايش وضوح تصوير در اسکن آن را به وريد شخص بيمار تزريق مي کنند. اين امر سبب می گردد که ارگانها و نماي عروق روشن تر شود و در نتيجه پزشک راحت تر بتواند آنها را مشاهده نمايد . اين ماده بعد از انجام تست با نوشيدن مايعات فراوان از بدن شخص بيمار دفع خواهد شد .

ساختمان اسکنر ‏ ام.ار.آی.‏ :

سيستم هاي اصلي مورد استفاده در دستگاه ‏ ام.ار.آی.‏ عبارتند از:

1- ميدان مغناطيسي استاتيک⁶

2- گراديان و فرستنده RF

3-گراديان مغناطيسي قائم قابل کنترل

مگنت ها بزرگترين و گرانبهاترين قسمت اسکنر ‏ ام.ار.آی.‏ هستند و باقي قسمت ها در اطراف اين مگنت ها ساخته مي شوند . دقت و قدرت اين آهنربا به شدت براي توليد تصوير مهم است به طوري که در منفذ ‏ ام.ار.آی.‏ بايد خطوط ميدان يکنواخت برقرار باشد. به طور کلي انواع مغناطيس هاي مورد استفاده در ‏ ام.ار.آی.‏ جهت ايجاد ميدان يکنواخت در منفذ دستگاه به سه دسته تقسيم مي شوند :

مغناطيس هاي دايمي يا آهنرباهاي ثابت⁷ : اين مغناطيس ها از مواد فرومغناطيس تشکيل شده اند و مي توانند براي ايجاد ميدان مغناطيسي استاتيک استفاده شوند : آنها بسيار حجيم هستند به طوري که وزن آنها مي تواند حتي به 100 تن نيز برسد. مزيت آهنرباهای ثابت هزينه نگهداري کمتر آنهاست اما پايداري مغناطيسي کم و عدم امکان تعويض آنها در صورت بروز مشکل از معايب آنها به شمار می رود. اين آهنرباها داراي شدت ميداني در حدود 0.5 تا 5 تسلا مي باشند.

مغناطيس هاي مقاومتي⁸ : اين مغناطيس ها بر اساس "خاصيت القاي مغناطيسي در اثر عبور يک جريان الکتريکي از سيم پيچ" ساخته مي شوند که توانايي تشکيل ميداني به شدت 5 تسلا را دارا ميباشند. در واقع اين نوع مغناطيس سيم پيچي از جنس مس است که تشکيل يک آهنرباي متناوب را مي دهد. از مزاياي آن ميتوان به قيمت ارزان آن اشاره کرد ولي پايداري کم و توانايي توليد ميدان محدود و همچنين مصرف انرژي الکتريکي نسبتا زياد ، استفاده از اين مگنت را پر هزينه کرده است.

مغناطيس هاي ابررسانا⁹ : زماني که آلياژ نيوبيوم¹⁰– تيتانيم توسط هليم مايع در دماي 4 کلوين سرد مي شود ابر رسانا تشکيل شده به طوري که تمام مقاومت خود را در برابر عبور جريان الکتريکي از دست مي دهد. با ساختن سيم پيچ هاي الکترومگنت از سيم هاي ابر رسانا مي توان ميدان هايي با قدرت و پايداري خيلي زياد ايجاد کرد. معمولا ميدان هاي مغناطيسي توليدي توسط اين آهنرباها داراي شدتي بيش از 2 تسلا مي باشد از اين رو سبب شده که اکثر اسکنر هاي امروزي از چنين ساختاري در ساختمان اسکنر خود استفاده کنند .

از آنجا که بر اثر افزايش دما خاصيت ابر رسانايي سيم پيچ ها به شدت کاهش مي يابد از اين رو سيم هاي ابر رسانا معمولا در داخل محفظه اي به نام کريوستات¹¹ در هليوم مايع فرو برده مي شود. مشکلي که در اينجا وجود دارد اين است که با وجود عايق بندي اطراف ظرف ، حرکت بروني هليوم و همچنين دماي بالاي محيط اطراف موجب مي شود هليوم موجود تبخير شود. اما براي رفع اين مشکل نيز چاره جويي هايي انجام شده که به قرار زير مي باشند:

روش معمول تر اين است که به کمک کرايوکولر¹² مقداري از هليوم تبخير شده را به ظرف بازگردانيم .

روش دوم اين است که به جاي استفاده از کريوستات مستقيما سيم ها را سرد کنيم و مانع از افزايش دما شويم.

در هر حال از هر يک از مگنت هاي فوق که استفاده کنيم بايد دارای اين سه ويژگی مهم باشد :

توليد ميدان يکنواخت در منفذ دستگاه

شدت ميدان ثابت

نسبت نويز به سيگنال کم

به طور کلي اين سه ويژگی موجب توليد تصاوير با رزولوشن مناسب و افزايش سرعت اسکن می شود .

گراديان ها :

علاوه بر ميدان هاي مغناطيسي يکنواخت در ‏ ام.ار.آی.‏ ميدان هاي متغير ديگري به نام گراديان نيز وجود دارند. گراديان هاي مغناطيسي توسط سه سيم پيچ قائم در جهات x, y, z اسکنر ايجاد شده اند .اين سيم پيچ ها معمولا الکترومگنت هاي مقاومتي هستند که توسط تقويت کننده هايي با قابليت تنظيم دقيق و سريع جهت و اندازه ميدان ، تغذيه مي شوند. اين گراديان ها داراي قدرتي در حدود 20 تا 100 ميلی تسلا بر متر هستند . در حقيقت اين گراديان است که صفحه تصوير برداري را تعيين ميکنند زيرا گراديان هاي قايم به راحتي بر روي هر صفحه اي ايجاد مي شوند. سرعت اسکن به عملکرد سيستم گراديان وابسته است به طوري که گراديان هاي قوي تر داراي سرعت تصوير برداري بيشتري هستند .

سيستم فرستنده امواج راديويي¹⁴ :

سيستم فرستنده امواج راديويي که مي تواند امواجي را به صورت پالس ارسال کند از يک ترکيب کننده، يک تقويت کننده و يک فرستنده تشکيل شده است که معمولا در بدنه ي اسکنر ها جاسازي مي شوند. توان فرستنده متغير است به طوري که بيشينه توان آن در حدود 35 کيلووات است . گيرنده اين امواج معمولا از يک سيم پيچ ، تقويت کننده و پردازنده سيگنال تشکيل شده است . در اسکنرها مي توان از سيم پيچهاي مجتمع¹³ به عنوان فرستنده و گيرنده استفاده نمود اما زماني که بخواهيم از ناحيه کوچکي اسکن بگيريم بهتر است از سيم پيچ هاي کوچکي که بر روي عضو هدف متمرکز مي شوند استفاده کرد تا تصويري با کيفيت وجزئيات بيشتر به دست آيد .

از جديدترين تکنولوژي های مورد استفاده در سيستم ‏ ام.ار.آی.‏ استفاده از آرايه فازي چند عنصره است که توانايي ايجاد چندين کانال داده به صورت موازي را دارا ميباشد . با استفاده از اين تکنولوژي سرعت تصوير برداري افزايش يافته ولي ممکن است در بازسازي تصاوير ايجاد آرتيفکت کند.

به طور خلاصه تصوير برداري به روش ‏ ام.ار.آی.‏ طي مراحل زير انجام مي گيرند:

قسمت مورد نظر ازبدن بيمار در يک ميدان مغناطيسي ثابت و قوي قرار مي گيرد.

يک سري ميدانهاي مغناطيسي متغير¹⁵ با شدت کم به بيمار اعمال مي شود.

در همان حال يکدسته امواج راديويي با طول موج معين، به صورت پالس تابيده مي شود.

پس از هر پالس امواج راديويی، از بدن بيمار سيگنالهای الکتريکي دريافت مي گردد.

اين علايم توسط کامپيوتر پردازش شده و به صورت تصوير در روي صفحه نمايشگر ظاهر مي شود .

در ادامه، روند مراحل فوق به طور کامل شرح داده مي شود.

فيزيک اسپين ها:

بدن انسان از ميلياردها اتم تشکيل شده که اين اتم ها اجزاء اصلي و تشکيل دهنده هر ماده در طبيعت است اتمها از قسمت هاي اساسي به نام هسته تشکيل شده اند همچنين داراي ذراتي هستند که از نظر الکتريکي داراي بار هستند و توانايي تشکيل ميدان هاي الکتريکي خيلي کوچکي را دارند. الکترون ذره اي است با بار الکتريکي منفی که همواره در حال چرخش به دور محور فرضي خود است اين نوع چرخش را اسپين مي گويند . اسپين مانند بارالکتريکي يکي از مشخصات طبيعي و ضروري هر ذره است. جالب است بدانيد که پروتون ها نيز دارای اسپين هستند و در جای نسبتا ثابت خود در هسته اتم، دارای چرخشی شبيه به آنچه در حرکت وضعی زمين مشاهده می کنيم هستند. هر الکترون و يا پروتون موجود در يک اتم داراي اسپيني برابر با 1/2 یا 1/2-

منبع: انجمن بیوالکتریک ایران

مغناطیس (magnetism)

مغناطیس (magnetism)
هر ذره بارداری در حال حرکت، یک میدان مغناطیسی ایجاد می کند.
میدان مغناطیسی یک ذره باردار، مثل یک الکترون درحال حرکت، عمود بر مسیر حرکت ذره است. شدت میدان مغناطیسی به وسیله خطوط فرضی بیان می شود اگر حرکت ذره یک مسیر بسته باشد، همانند الکترون که به دور هسته می چرخد خطوط میدان مغناطیسی بر صفحه حرکت ذره عمود خواهند بود. الکترونها همچنین بدور یک محور درجهت عقربه های ساعت ویا خلاف عقربه های ساعت، می گردند.
این چرخش یک ویژگی از الکترون را به نام اسپین (spin) به وجود می آورد. اسپین الکترون یک میدان مغناطیسی را بوجود می آورد که اگر در هر لایه از اتم، یک زوج الکترون وجود داشته باشد، این میدان خنثی می گردد. خطوط میدان مغناطیسی همیشه حلقه های بسته ای هستند. این خطوط همانند میدان الکتریکی نقطه شروع و پایان ندارند. چنین میدانی دو قطبی (bipolar / dipolar) نامیده می شوند.
این میدان همیشه یک قطب شمال ویک قطب جنوب دارد. مغناطیس کوچکی که به وسیله اسپین الکترون بوجود می آید، دیپلهای مغناطیسی ( magnetic dipole)نامیده می گردد. چنین دیپلهایی با هم می توانند یک محدوده مغناطیسی ( magnetic domain) را بوجود می آورند.

نفوذ پذیری مغناطیسی (magnetic permeability):
نفوذ پذیری مغناطیسی توانایی ماده است برای جذب خطوط شدت میدان مغناطیسی
* طبقه بندی مواد مغناطیسی (classification of magnets)
مواد مغناطیسی براساس منشا خاصیت مغناطیسی طبقه بندی می گردند.
سه نوع کلی از مواد مغناطیسی وجود دارند: مواد مغناطیسی طبیعی، مواد مغناطیسی که بطور مصنوعی خاصیت مغناطیسی دائمی را دارا شده اند و مواد الکترو مغناطیس.
بهترین مثال مواد مغناطیسی طبیعی (natural magnet) ، کره زمین است. زمین دارای میدان مغناطیسی است، چون زمین به دور یک محور می چرخد.
مواد مغناطیسی دائمی (permanent magnet) که بطور مصنوعی ساخته می گردند به شکلها و اندازه های گوناگونی ساخته می گردند که عمدتاً از جنس آهن هستند. این مواد بوسیله قرار دادن آهن دریک میدان مغناطیسی الکتریکی ساخته می گردند.
مواد الکترومغناطیس تشکیل شده اند از یک سیم که بدور یک هسته آهنی پیچیده شده است (Electromagnet).
هنگامی که جریان الکتریکی از سیم عبور داده می شود، یک میدان مغناطیسی ایجاد می گردد که شدت این میدان وابسته به جریان عبوری از سیم است.
تمام مواد می توانند طبق عکس العملهایشان درمقابل یک میدان مغناطیس خارجی طبقه بندی گردند.
برخی ازمواد هنگامی که در داخل یک میدان مغناطیسی برده میشوند، بی تاثیر می مانند چنین موادی را دیامغناطیس (diamagnetic) گویند. این مواد را نمی توان بطور مصنوعی مغناطیسی کرد و ضمناً این مواد جذب میدان مغناطیسی نمی گردند. مثالهایی از این مواد می توانند چوب، شیشه و پلاستیک باشند. مواد فرومغناطیس ( Ferromagnetic) که آهن (iron)، کبالت (cobalt) و نیکل (nickel) هستند، به شدت جذب میدان مغناطیسی می گردند و ضمناً می توانند تحت تاثیر یک میدان مغناطیسی، به مواد مغناطیسی دائمی تبدیل گردند. یک آلیاژ از آلومینیوم، کبالت و نیکل که آلنیکو ( Alnico) نامیده می گردد، یک ماده مغناطیسی مفیدتری نسبت به آهن و کبالت و نیکل دراین گروه از مواد مغناطیسی است و بیشتر استفاده می گردد. مواد پارامغناطیس (paramagnetic) تاحدی بین مواد فرومغناطیس و مواد دیا مغناطیس قرار میگیرند.
این مواد به طور اندکی جذب میدان مغناطیسی می گردند و در اثر قطع میدان مغناطیسی خارجی ، خاصیت مغناطیسی خود را از دست می دهند. مواد حاجبی (contrast agent) که در MRI استفاده میگردد پارامغناطیس هستند.

تاثیر پذیری مغناطیسی (magnetic susceptibility):
درجه مواد مختلف طی مغناطیسی شدن را تاثیرپذیری مغناطیسی گویند.
مثلاً هنگامی که یک چوب دریک میدان مغناطیس قوی قرار می گیرد، این چوب میدان مغناطیسی را شدت
نمی بخشد ولی هنگامی که آهن در یک میدان مغناطیسی قرار می گیرد، این آهن به شدت میدان مغناطیسی را تقویت می کند پس چوب دارای تاثیرپذیری مغناطیسی کم است و آهن دارای تاثیرپذیری مغناطیسی زیاد است.

* دیپلها (dipole)
هرماده مغناطیسی از دو قطبی ها تشکیل شده است که این دو قطبی ها با شکستن یک آهنربا از بین نمی روند، پس همواره ما دریک ماده مغناطیسی دو قطب شمال و جنوب را خواهیم داشت.
* جذب و دفع (Attraction and Repulsion)
همانند بارهای الکتریکی، قطبهای مغناطیسی هم نام یکدیگر را دفع می کنند و قطب های مغناطیسی ناهمنام، همدیگر را دفع می کنند. همچنین بطور ساده، خطوط فرضی میدان مغناطیسی قطب شمال (N) را ترک می کنند و به قطب جنوب (S) وارد می شوند.
* القاء مغناطیسی (magnetic induction)
همانند بار الکترواستاتیک که میتواند از یک جسم به جسم دیگر القاء گردد، مواد مغناطیسی هم می توانند بوسیله القاء، مغناطیسی گردند. خطوط فرضی میدان مغناطیسی که توصیف گردید، خطوط مغناطیسی (magnetic lines) القاء نامیده می شوند و تراکم این خطوط وابسته به شدت میدان مغناطیسی است.
اجسام فرومغناطیس می توانند به ماده مغناطیسی از طریق القاء تبدیل گردند.
هنگامی که یک ماده فرومغناطیس مثلاً یک قطعه آهن نرم ( soft Iron) به درون یک میدان مغناطیسی برده می شود،خطوط القاء تغییر پیدا می کنند و بوسیله آهن جذب می گردند و آهن بطور موقت به یک ماده مغناطیسی تبدیل می گردد ولی اگر یک ماده دیامغناطیسی مثل مس (copper) را جایگزین آهن کنیم، چنین اتفاقی نمی افتد.
* نیروی مغناطیسی (magnetic force)
نیرویهای الکترومغناطیسی بوسیله تئوری میدان تابش الکترومغناطیسی ماکسول به هم مرتبط می گردند. این تئوری بیان می کند که نیرویی که بوسیله میدان مغناطیسی ایجاد می گردد، همانند نیرویی است که بوسیله میدان الکتریکی ایجاد میگردد.
تئوری میدان ماکسول:
نیروی مغناطیسی متناسب است با ضرب شدت قطبهای مغناطیسی تقسیم بر مربع فاصله بین آنها. واحد SI شدت نیروی مغناطیسی تسلا (Tesla) است. واحد قدیمی ترآن گوس (gauss) است که یک تسلا برابر است با 10.000 گوس. (1 T=10,000 G)
منبع : prin.ir

ام آر آی

MRI from A to Z free Download 'This work is more than a simple compendium. Its reading is pleasant. it casts light on both the meanings of words and the basics of MRI. I personally found it very inventive as it will contribute to clarify difficult concepts and to make easier the dialogue between each link of the MRI chain. I would clearly recommend the purchase of this book to anyone who wants to know hat he is dealing with when ordering, acquiring, interpreting MRI images or MRI spectrometry. Moreover, it will be invaluable reading it for each single individual of the MRI manufacturers' staffs.' Pediatric Radiology 'All medical libraries will ... be likely to have readers for whom this book would be a valuable item of stock, for use over the next few years.' Reference Reviews 'I clearly recommend the purchase of this book to anyone who wants to know what he is dealing with when requesting, acquiring, or interpreting MRI images or MR spectrometry ... Excellent.' Pediatric Radiology From 'AB systems' to 'Zipper artefact' - even for the experienced practitioner in MRI, the plethora of technical terms and acronyms can be daunting and bewildering. This concise but comprehensive guide provides an effective and practical introduction to the full range of this terminology. It will be an invaluable source of reference for all students, trainees and medical professionals working with MRI. More than 800 terms commonly encountered in MR Imaging and Spectroscopy are clearly defined, explained and cross-referenced. Illustrations are used to enhance and explain many of the definitions, and references to further reading will point the reader to more in-depth coverage. As well as being a compendium of terms from A to Z, the volume concludes with a useful collection of appendices, which tabulate many of the key constants, properties and equations of relevance download this book Download this book for free but with rapid share link ..

تحريك الكتريكي

نام دستگاه :  تحريك الكتريكي
(TRANSCUTANEUS ELECTRICAL NERVE STIMULATION) (T.E.N.S)

كاربرد دستگاه : اين دستكاه به منظور تسكين درد ، بخصوص در دردهاي مزمن كه علاج نداشته باشد مورد استفاده  قرار مي گيرد . اساس كار اين دستگاه مبتني بر تسكين درد از طريق تحريك زير جلدي اعصاب محيطي بطريق الكتريكي مي باشد .

         

مشخصات : دستگاه T.E.N.S  دستگاهي است كه با برق يا باطري كار مي كند و توسط سيمهايي ضربانات الكتريكي ايجاد شده به وسيله الكترودهايي كه به پوست وصل مي شود موجب بلوكه كردن مسير درد در نخاع مي گردد . فركانس دستگاه بين 50 الي 200 هرتز مي باشد . الكترودها روي پوست بدن و به موضع درد وصل مي شود و موجب تحريك مي شود . دستگاه آنچنان پيچيده نيست ولي كارايي آن ، آنرا ممتاز نموده است از اين دستگاه انواع كوچك پرتابل نيز ساخته شده كه براي استفاده بيماران در منزل و محل كار مناسب است.

نانوتكنولوژي به زبان ساده

نانوتكنولوژي به زبان ساده

در نيم قرن گذشته شاهد حضور حدود پنج فناوري عمده بوديم، كه باعث پيشرفت هاي عظيم اقتصادي در كشورهاي سرمايه گذار و ايجاد فاصله شديد بين كشورهاي جهان شد. متأسفانه در كشور ما بدليل فقدان جرات علمي و عدم تصميم گيري بموقع ، به اين فرصتها پس از گذشت ساليان طلائي آن بها داده مي شد كه البته سودي هم براي ما به ارمغان نمي آورد، همچون فنآوري الكترونيك و كامپيوتر در دو سه دهه گذشته كه امروزه عليرغم توانائي دانشگاهي و داشتن تجهيزات آن، هيچگونه حضور تجاري در بازارهاي چند صد ميلياردي آن نداريم.

فناوري نانو جديدترين اين فرصتها ست، كه كشور ما بايد براي حضور يا عدم حضور درآن خيلي سريع تصميم خود را اتخاذ كند.  

علم و فناوري نانو ( نانو علم و نانو تكنولوژي) توانائي بدست گرفتن كنترل ماده در ابعاد نانومتري (ملكولي) و بهره برداري از خواص و پديده هاي اين بعد در مواد، ابزارها و سيستم هاي نوين است. اين تعريف ساده خود دربرگيرنده معاني زيادي است. به عنوان مثال فناوري نانو با طبيعت فرا رشته اي خود، در آينده در برگيرنده همه ي فناوريهاي امروزين خواهد بود و به جاي رقابت با فن آوري هاي موجود، مسير رشد آنها را در دست گرفته و آنها را به صورت « يك حرف از علم» يكپارچه خواهد كرد.

ميليونها سال است كه در طبيعت ساختارهاي بسيار پيچيده با ظرافت نانومتري ( ملكولي ) - مثل يك درخت يا يك ميكروب - ساخته مي شود. علم بشري اينك در آستانه چنگ اندازي به اين عرصه است، تا ساختارهائي بي نظير بسازد كه در طبيعت نيز يافت نمي شوند. فناوري نانو كاربردهاي را به منصه ظهور مي رساند كه بشر از انجام آن به كلي عاجز بوده است و پيامدهائي را در جامعه برجا مي گذارد كه بشر تصور آنها را هم نكرده است.

سونوگرافی سه بعدی

آزمون پایه ای و اساسی پیش از زایمان : سونوگرافی سه بعدی

سیستم اولتراسوند سه بعدی که با استفاده از امواج فراصوتی و نرم افزار تصویری، تصاویر کاملاًواضح و روشن از جنین تهیه می نماید، می تواند در کنار تصاویر دو بعدی درهر مقطع زمانی از حاملگی، مورد استفاده قرار گیرد.

زمانیکه مشکلی در ارتباط با جنین توسط سیستم اولتراسوند دوبعدی تشخیص داده می شود و پزشک نیاز به تعیین و تشخیص اختلال دارد، تصاویر واضح و با جزئیات اولتراسوند سه بعدی در این باب بسیار ارزشمند می باشد. این تصاویر درهنگام رویت ابنورمالیهای مغز، ضایعه مادرزادی ستون فقرات و cleft tips / palates کام شکافته یا زبان شکافته، بسیار سودمند و ارزشمند می باشد.

تصاویر، به والدین منتظر کمک می کند تا متوجه ابنورمالیها گردند و بتوانند انتخاب درستی برای

فرزندشان داشته باشند ؛اما بهرحال این تکنولوژی به تازگی مسیر رشد و پیشرفت خود را آغاز کرده

است .

سیستم سه بعدی مشابه سیتم اولتراسوند دو بعدی، بدون درد و غیر تهاجمی است.امواج فراصوت ( که توسط انسان قابل شنیدن نیستند ) از بدن جنین انعکاس می یابد و تصویر حاصله یا سونوگرام حاصله از بدن بر صفحه مونیتور نمایش داده می شود.

برای انجام آزمون لازم است که پزشک مقداری ژل یا روغن در قسمتی از شکم که مورد تابش امواج

فراصوتی قرار می گیرد، بمالند و آنگاه Transducer یا مبدل انرژی در آن قسمت قرار گرفته و جابجا

می شود. ترانسدیوسر امواج فراصوتی را به شکم و رحم و جنین موجود در آن هدایت می کند. سیستم سونوگرافی سه بعدی هیچگونه تابش یا اشعه x را شامل نمی گردد و برای مادر و فرزند بی خطر می باشد. سونوگرافی سه بعدی توسط پزشک متخصص مامایی و در بیمارستانهای تخصصی انجام می گیرد.

علم و جنین به دنیا نیامده Science and the un born

زمانیکه دادگاه آمریکا به سقط جنین اعتبار قانونی در سال 1973 بخشید، زندگی جنینهای به دنیا نیامده در پرده ای از ابهام قرار گرفت. اما در این زمان پیشرفت های موجود در اولتراسوند (سونوگرفی) و جراحی های مربوط به جنین، دلایل به درد جنین و زنده ماندن نوزادان زودرس، توانست جنین به دنیا نیامده را به عنوان موجودی جدا از مادر معرفی نماید و قادر به نشان دادن و درمان آنها پیش از تولد گردید.

با وجود تصمیم ( The Roeu wade dicision ) the Roeu wade که وجود جنین را به عنوان انسان انکار می نمود، پیشرفت های علمی، توانست به سرعت این دیدگاه را به شکل نظریه غیر قابل دفاع در آورد.

Ultrausoud سونوگرافی

درسال 1973، پزشکان شروع به استفاده از اولتراسوند به عنوان وسیله تشخیصی در طی دوران

حاملگی کردند. تصاویر حاصله سیاه و سفید، مبهم و ناواضح و بسیار سخت و مشکل جهت تفسیر بودند. محقیقن در دهه 1990 شروع به کار در ارتباط با سیستم های اولتراسوند دیجیتالی و رنگی نمودند که کیفیت تصاویر را به مقدار قابل توجهی بهبود بخشید. ظهور و پیدایش سیستم های اولتراسوند سه یا چهار بعدی، تصاویر با زمینه واضح را ایجاد نمود و همچنین توانست تصاویری واضح و روشن از جنین به دنیا نیامده تهیه نماید.

به طور سنتی، تصاویر اولتراسوند نمایش داده شده در مونیتور، تصاویر دو بعدی را نشان می دهد. در سیستم های سه بعدی داده های مربوط به تصاویر دو بعدی وارد کامپیوتر شده که کامپیوتر آنها را به شکل سه بعدی بازسازی نموده و به صورت تصاویری با عمق و وضوح و روشنایی مناسب نشان میدهد. در سیستم اولتراسوند چهاربعدی پزشک می تواند تصاویر سه بعدی را مشاهده نماید، درعین اینکه حرکات جنین در زمان واقعی نیز نمایش داده می شود.

جنین در هفته 18 می تواند چشمان خود را باز نماید. روزنامه های انگلیسی بخصوص به راه رفتن و

حرکت جنین 12 هفته ای در رحم، حرکات چشم و خمیازه کشیدن آن اشاره نمودند.

میکروسکوپ دیجیتال قابل حمل

میکروسکوپ دیجیتال قابل حمل DG-3 با صفحه نمایشگر 3.5 اینچی LCD برای مشاهده ی راحتتر اجسام ساخته شده است.

این میکروسکوپ دارای لنزهای optionalبا قدرت زوم 25x تا 1000x را داراست. در هنگام کار, این میکروسکوپ میتواند با هر لنزش تصویری را درج کند و در نهایت بهترین تصویر با بهترین رزولوشن در صفحه نمایشگر ذخیره کند.

 

 

نخستین لنز میتواند بزرگنمایی برابر با 25x تا 200x داشته باشد که با این بزرگنمایی براحتی میتوان جسم مورد نظر را دقیقا در صفحه نمایشگر مشاهده کرد.

سطوح توسط لنز منور و روشن LED از 25x تا 1000x بزرگ میشوند و بعد توسط سنسور CCD با 2.3 میلیون پیکسل عکس برداری شده و در صفحه نشان داده میشود.

قدرت زوم این میکروسکوپ براحتی به شخص این اجازه را میدهد که با زوم 25x  منطقه مورد نظر خود را اسکن کند وبدون حرکت لنز تا بزرگنمایی 200x بر روی شی مورد نظر زوم کند.

با این میکروسکوپ هم از صدمه دیدن شی میتوان جلوگیری کرد و هم میتوان در زمان صرفه جویی نمود.

مقالات کوتاه

این سری از مقالات کوتاه هستند ولی امیدوارم که به دردتون بخورن:

 

تاثير پارامترهاي پيش پالس کاتدي در تحرک انتخابي فيبرهاي مايلين دار و استخراج شکل موج جديدي براي تحريک الکتريکي انتخابي به کمک شبيه سازي تحريک الکتريکي:

در سال هاي اخير، تحقيقات بسياري در زمينه تحريک الکتريکي سلول هاي عصبي انجام شده است تا به طريقي قابليت "انتخاب" سلول هاي هدف توسط تحريک افزايش يابد. از جمله روش هاي پيشنهادي براي تحريک انتخابي فيبرهاي دور از الکترود و همچنين فيبرهاي باريک، استفاده از شکل موج هاي خاص از جمله شکل موج شامل پيش پالس مستطيلي کاتدي است. در مقاله حاضر، ابتدا با استفاده از مدل غير خطي فيبر عصبي و شبيه سازي تحريک الکتريکي آن، تأثير پارامترهاي مختلف پيش پالس هاي کاتدي بر قابليت انتخاب فيبرهاي مايلين دار مورد بررسي قرار گرفته و در ادامه، تحريک با شکل موج جديدي که شامل پيش پالس "شيب" است مورد مطالعه قرار گرفته است. نتايج حاصل از اين شبيه سازي ها نشان مي دهند که با استفاده از پيش پالس "شيب"، فيبرهاي عصبي مختلف در محدوده اي وسيع تر قابل انتخاب هستند. به اين ترتيب در تحريک فيبرهاي عصبي نخاع- اعصاب محيطي و يا اعصاب حواس ويژه مي توان با استفاده از پيش پالس شيب به قابليت انتخاب بهتري در تحريک سلول هاي عصبي هدف دست يافت.

 

آشکار سازي مولفه هاي شناختي سيگنال مغز با استفاده از ضرايب ويولت:

مؤلفه P300 يکي از مهمترين سيگنال هاي الکتريکي مرتبط با فعاليت هاي شناختي مغز است. در اين تحقيق، با استفاده از تبديل ويولت گسسته، سيگنال هاي تک ثبت گرفته شده از روي سر، به مؤلفه هاي مختلف فرکانسي تجزيه گرديده و از ضرايب به دست آمده به عنوان ويژگي هاي مرتبط با فعاليتهاي شناختي مورد مطالعه استفاده شده است. بررسي ويژگي ها نشان مي دهد اغلب پردازش هاي شناختي مورد بررسي در ويژگي هاي مربوط به باندهاي دلتا و تتا بروز يافته اند و هر دسته شامل چند ويژگي، مربوط به يکي از زيرپردازش هاي درگير در طي توليد P300 هستند. هدف از اين تحقيق، به عنوان يک گام اوليه براي طراحي روشي براي دروغ سنجي با استفاده از امواج مغزي، پياده سازي سيستمي بوده که بتواند از روي اين ويژگي ها، تک ثبت هاي حاوي موج P300 را از تک ثبت هاي فاقد اين موج تفکيک نمايد.براي اين منظور در مرحله اول با استفاده از" تحليل تفکيکي قدم به قدم" يک تابع تفکيک بهينه به صورت ترکيب خطي نه عدد از اين ويژگي ها طرح شد که قادر است با دقت حدود 75 درصد در دادگان آموزش و 71 درصد در دادگان آزمون، تک ثبت هاي مربوط به تحريک هاي هدف و غيرهدف را از يکديگر جدا کند. بررسي هاي بيشتر نشان داد تنها با استفاده از سيگنال ثبت شده در کانالPz نيز مي توان تقريبا به همين ميزان تفکيک رسيد. در مرحله بعد، براي دسته بندي داده ها از يک استراتژي ياد گيري مدولار متکي به آناليز مؤلفه هاي اصلي و شبکه هاي عصبي استفاده شد. در نهايت با تعليم اين سيستم با ثبت هاي موجود، در بهترين وضعيت از حالات پياده سازي شده، حداکثر دقت تفکيک حدود 76 درصد روي دادگان آموزش و حدود 72 درصد روي دادگان آزمون به دست آمد.

بررسي کمي ميزان تاثير عضلات دست انسان بر موقعيت مفاصل انگشت اشاره و شست با استفاده از يک مدل استاتيکي سه بعدي:

ميزان دقيق تأثير عضلات دست بر زواياي انگشتان به واسطه پيچيدگي سيستم حرکتي دست انسان روشن نيست. اين امر جهت بازيابي عملکرد حرکتي از دست رفته با استفاده از تحريک الکتريکي عملکردي ضروري است. در اين مطالعه، با استفاده از يک مدل سه بعدي از شست و انگشت اشاره، ميزان تأثير سطح تحريک هر يک از عضلات مؤثر خارجي و داخلي دست انسان بر موقعيت هر يک از مفاصل آن به صورت کمّي بررسي گرديد. کف دست، شست و انگشت اشاره به عنوان يک زنجيره از اجسام صلب که توسط مفاصل با يک يا دو درجه آزادي چرخشي به يکديگر متصل هستند مدل شد. به هر مفصل، گشتاور حاصل از نيروي عضله و گشتاور غيرفعال مفصل اعمال گرديد. معادلات تعادل استاتيکي مفاصل بر اساس سطح تحريک هر عضله از صفر تا صد در صد با استفاده از روش مکانيک مستقيم به صورت عددي حل شدند که در آن، موقعيت هر مفصل به عنوان تابعي از ميزان تحريک هر عضله محاسبه گرديد. نتايج نشان داد در مفصل متصل کننده انگشت اشاره به دست، اثر فلکسيوني عضلات خارجي تقريبا دو برابر اثر عضلات داخلي است و هر يک از عضلات سيستم اکستنسور به تنهايي قوي تر از عضلات فلکسور خارجي هستند. در مفصل هاي ديستال انگشت اشاره، عضلات داخلي به عنوان اکستنسورهاي ضعيفي عمل مي نمايند. در مفصل متصل کننده شست به دست، عضلات اکستنسور قوي تر از عضلات فلکسور و اثر فلکسوري عضلات اداکتور مي باشند و عضلات ابداکتور و مؤثرتر از عضلات اداکتور هستند. عضلات فلکسور در مفاصل ديستال شست هم پايه عضلات اکستنسور عمل مينمايند. در افرادي که از تحريک الکتريکي عضلات جهت بازيابي حرکت دست استفاده مي کنند، مناسب ترين و حداقل عضلات لازم براي ايجاد زواياي مورد نظر و نيز جهت گرفتن و اعمال نيرو به اجسام تعيين گرديد.

توصيه های پزشکی

براي رفع وجود احتمالي ويروس آنفلوآنزاي پرندگان، بايد غذاهاي حاوي گوشت ماكيان رابا‪۷۰‬درجه سانتيگراد و حداقل به مدت ‪ ۳۰‬دقيقه طبخ كنيد. و براي پيشگيري از بيماري آنفلوآنزاي پرندگان از مصرف تخم‌مرغ نيم‌پز و خام نيز پرهيز شود. همچنين در صورت ديدن پرنده تلف شده درمحل زندگي خود، بلافاصله آن را به نزديكترين مركز بهداشتي درماني و ياخانه بهداشت اطلاع دهيد.

هنگام تهيه غذا ؛ براي حفظ ويتامين هاي برنج و حبوبات بخصوص ويتامين ب موجود در آنها بهتر است : حبوبات قبل از مصرف در آب خيسانده نشود و فقط شسته شوند . در مورد برنج نيز بايد گفت كه اگر سه بار شسته شود تقريبا بيشتر ويتامين ب موجود در آن شسته شده و از بين خواهد رفت

ارتباطهاي عاطفي مادران باردار با جنين، موجب مي شود اين نوزادان در آينده از سلامت رواني بيشتري برخوردار شوند. ارتباط عميقي بين مادر باردار و جنينش وجود دارد. به ترتيبي که مسائل و مشکلات رواني مادر مي تواند اثر مستقيمي روي جنين او بگذارد. رابطه عاطفي مادر با فرزند رابطه اي است که تاثيرات آن در سالهاي بعد از تولد نوزاد بيشتر مشاهده مي شود.

در پي کشف ويروس آنفلوآنزاي مرغي نوع H5N1 در ترکيه و روماني و سپس در روسيه و چين، اکنون بيم آن مي‌رود که اين ويروس در سراسر اروپا و آسيا منتشر شود. اما خوشبختانه در صورت کنترل صحيح طيور و جلوگيري از نشستن پرندگان وحشي در محل‌هاي نگهداري مرغ و پرندگان خانگي، مي‌توان تا حد زيادي از انتشار ويروس و انتقال آن به انسان جلوگيري کرد. انسان از طريق تماس نزديک با پرندگان زنده و بيمار مبتلا مي‌شود؛ همچنين، ويروس از طريق استنشاق مدفوع خشک شده پرنده نيز به بدن انسان راه مي‌يابد.

عنصر روي يك ماده معدني كمينه است كه براي حفظ سلامت بدن ضروريست.بهترين منابع غذايي حاوي عنصر روي شامل غذاهاي حيواني مانند صدف‌هاي خوراكي، گوشت‌هاي كاملا لخم و بدون چربي، گوشت مرغ، ماهي و گوشت اعضاي حيوانات هستند. فرآوردهاي لبني و تخم‌مرغ نيز مقادير كمتري از عنصر روي را تامين مي‌كنند. همچنين عنصر روي كه در شير مادر وجود دارد بهتر از آنچه در شيرهاي فومولي و شير گاو است جذب بدن نوزاد مي‌شود.

اگر مشكلات زير را قبل از سفر احساس مي‌كنيد رفتن به سفر را به وقت ديگري موكول كنيد. اگر شب قبل از سفر و به خصوص اواخر شب احساس پري و غرغر شكم كرديد و در صبح دفع مدفوع اسهالي را داريد به سفر نرويد. اگر عطش فراوان داريد و احساس پري و همچنين دفع مدفوع اسهالي داريد به سفر نرويد. اگر موقع برخاستن از خواب استفراغ بدون تهوع داشتيد و گرفتگي عضلات پشت ساق پا داريد به سفر نرويد.

بدليل شيوع وبا در كشور تا پايان مهرماه سبزي مصرف نكنيد.و از خوردن هر گونه‎‎‎‎‎ سبزيجات‎‎ به ويژه سبزيجات فله اي‎ كـه آغشته‎‎ به گل‎ و لاي‎‎ است‎ خودداري كنند. تحقيقات‎ نشان‎ داده‎ است‎‎ ميزان‎‎ آلودگي‎‎ سبزيجـات حتـي بـا شستن و ضد عفوني‎ كردن‎ بامواد گندزدا, بالا بوده‎ است‎ كه‎ اين‎ عامل‎‎ موجب‎‎ انتقال ميكروب وبـا به‎‎ افراد مصرف‎ كننده مي‎ شود.

از علائم بيماري وبا، بي‌حالي، ضعف، از دست رفتن آب بدن و سرانجام آسيب كليوي در فرد است. لذا با توجه به فصل تابستان و مسافرت، بهترست مسافران از مصرف آب و مواد غذايي مشكوك به شدت پرهيز كنند و حتما از آب لوله‌كشي يا از بطريهاي آب معدني استفاده كنند و در صورت استفاده از آب چاه، قنات و چشمه آن را به مدت چند دقيقه بجوشانند و بهداشت فردي و عمومي را رعايت كنند.

مصرف تن ماهي و ماهي پخته خطر بروز سكته مغزي را در دوران كهنسالي كاهش مي‌دهد. خوردن ماهي سرخ شده يا ساندويج ماهي خطر اين عارضه را افزايش مي‌دهد. تاثير ماهي بر روي بيماري‌هاي قلبي - عروقي نيز به نوع پختن اين ماده خوراكي و مصرف آن در شيوه‌هاي مختلف پخت بستگي دارد.

بستني يكي از بهترين مواد ماه‌هاي گرم سال است كه مصرف آن مي‌تواند در تامين كلسيم مورد نياز بدن كودكان مؤثر باشد. اين ماده غذايي عناصر و مواد ارزشمندي همچون كلسيم، آهن، فسفر، منيزيم و ويتامين‌هاي A و B و C، پروتئين، كربوهيدرات و .. را در خود جاي داده است. به خاطر افزايش ميزان ميكروارگانيسم‌هاي شير در مدت كوتاه، بهتر است بستني تهيه شده از شير پاستوريزه مصرف شود و از طرفي ديگر بايستي ميزان و نوع مواد نگهدارنده، مواد رنگي، نوع بسته‌بندي و استانداردهاي يك بستني مورد توجه قرار گيرد.

اگر فردي مدت زيادي در هواي گرم تابستان تحت تابش آفتاب و يا در محيط‌هاي گرم مانند كوره‌هاي حرارتي فعاليت كند، دچار گرمازدگي مي‌شود. گيجي، استفراغ، سستي عضلات، كاهش فشار خون، رنگ پريدگي، چسبناك و مرطوب شدن پوست بدن، تنفس صدادار، نبض سريع و جهنده و نهايتا اغماست و افزايش درجه حرارت بدن كه گاهي به 40 درجه سانتيگراد هم مي‌رسد علايم و نشانه‌هاي گرمازدگي است. صورت برافروخته و قرمز، خشك و داغ شدن پوست بدن، افزايش درجه حرارت بدن به دليل كاهش تعريق، بي حالي و سستي علايم و نشانه‌هاي آفتاب‌زدگي است

گياه ريحان آرام‌بخش بوده و خوردن آن سرفه را تسكين داده و سردرد را بر طرف مي‌كند. در مسافرت‌هاي طولاني اگر به حركت تند اتومبيل حساسيت داريد، خوب است چند شاخه ريحان با خود برداريد و آن را بو كنيد تا دچار سردرد و اضطراب نشويد. خوردن ريحان همراه با غذا موجب هضم بهتر غذا و از يبوست جلوگيري مي‌كند. اين سبزي از مسمويت غذايي پيشگيري كرده و مانند ساير سبزي‌هاي تازه، سرشار از ويتامين‌هاي مختلف است، كه هر قدر تازه‌تر باشد از ويتامين بيشتري نيز برخوردارست.

نوشيدن روزي 2 يا 3 فنجان شير بدون چربي يا كم چرب، خطر ابتلا به ديابت نوع 2 را 20 درصد كاهش مي‌دهد. بالا بودن وزن مهمترين عامل ابتلا به ديابت نوع 2 است و مصرف شير كم چرب علاوه بر تامين نيازهاي تغذيه‌اي فرد، اثر چاق كننده چربي موجود در شيرهاي كامل و پرچرب را از بين مي‌برد و وزن شخص را كاهش مي‌دهد، به همين علت شير داراي خاصيت محافظتي در برابر بيماري ديابت است.

تحقيقات صورت گرفته بر روي چاي مشخص شده است كه اين نوشيدني هم خاصيت تحريك كنندگي دارد و هم آرام‌بخشي. چاي تا دو دقيقه بعد از دم كشيدن، اثر محرك دارد،‌ اما پس از اين مدت به تدريج از خاصيت تحريك‌كنندگي آن كاسته شده و به خاصيت آرام‌بخشي آن افزوده مي شود. در ضمن پس از گذشت 5 دقيقه از دم كشيدن، چاي كاملا به يك آرام بخش تبديل مي‌شود.

تماس روزانه مو با آبهاي حاوي موادي مانند كلر اثر خشك‌كنندگي بر موها دارد و موجب شكنندگي آنها مي‌شود. شست‌وشوي مو با شامپو مناسب را پس از استخر الزامي ا ست و به افرادي كه روزانه شنا مي‌كنند توصيه مي‌شود موها را با شامپوهاي نرم‌كننده و حالت دهنده شست‌وشو دهند؛ زيرا با اين كار لايه‌اي بر روي مو ايجاد مي‌شود كه از خشك شدن مو جلوگيري كرده و باعث سهولت در شانه شدن مو و شفافيت موها مي‌شود.

تصو یربرداری پزشکی

دیدکلی

در میان تمام ماشینها و دستگاه‌های گران‌قیمت و پیچیده ، علم تصویربرداری پزشکی برای بسیاری از افراد ظاهری مبهم دارد؟ چطور این دستگاه‌ها می‌توانند اشعه ایکس تولید کنند و آنگاه از عضوی از بدن رد شده و بر روی یک فیلم ، تصویری از آن عضو بدست می‌آید. چطور دستگاه سونوگرافی با حرکت دادن قسمتی از آن بر روی بدن ، حرکت اعضای داخلی جنین و مایعات را به خوبی نشان می‌دهد. بیمار هنگام قرار گرفتن در دستگاههای سی‌تی اسکن و ام آر آی با ترس خاصی از اینکه آیا ممکن است تحت خطر باشد، یا بعد از مدتی برای او مشکلی بوجود آید، می‌باشد و یا مجبور است برای تشخیص و درمان بیماری خود ، خطر استفاده از این سیستم‌ها را بپذیرد.

تاریخچه

تصویر برداری از اعضای بدن برای اولین بار توسط ویلهلم کنراد رونتگن فیزیکدان آلمانی و استاد دانشگاه ورزبورگ (wurzburg) آلمان در شب 8 نوامبر سال 1895 میلادی همزمان با کشف اشعه ایکس از استخوانهای دست همسرش انجام گرفت. علت نامگذاری ایکس به این اشعه نداشتن ایده بخصوصی در مورد آن بود. بنابراین آن را اشعه ناشناخته یا مجهول ایکس نامیدند و تصویرگیری با این اشعه ، رادیولوژی نامیده شد.

سیر تحولی و رشد

تصویر برداری از اعضای بدن در سال 1895 توسط رونتگن با کشف پرتو ایکس پا به عرصه وجود گذاشت. برخلاف سایر اختراعات و اکتشافات که سالها بعد و پس از طی مراحل سخت مورد قبول قرار می‌گیرند، خیلی زود و بلافاصله دو ماه پس از کشف برای اولین بار درجهان در بیمارستان نیو همپشیر (Newhampshire) شهر ورزبورگ آلمان در مورد شکستگی استخوان و درمان آن بکار برده شد. رادیوگرافی از زمان کشف رونتگن بطور مداوم استفاده می‌شود و با گذشت نزدیک به یک قرن با تغییرات تکنیکی از جمله توموگرافی ، فلوروسکوپی ، توموگرافی کامپیوتری یا سی‌تی اسکن ، سونوگرافی ، پزشکی هسته‌ای ، و ام آر آی و دستگاه پت (PET) دچار تحولاتی شده که در دهه اخیر به آن ایمیجینگ (Imaging) می‌گویند، و دگرگونی عظیمی را در تشخیص بهتر بیماریها و نیز درمان آنها ایجاد نموده است.

نقش در زندگی

بدون توجه به خطرات و بیماریهای جدید و ناشناخته‌ای که هر روز بشر را تهدید می‌کند، نقش تصویرگیری از قستهای مختلف بدن بیشتر آشکار می‌شود. هرچند که در اوایل ، تصویرگیری پزشکی محدود به استفاده از اشعه ایکس و دیدن استخوان و یا اجسام خارجی در بدن بود، اما هم اکنون حتی پارگی عروق در قلب یا یک رباط در زانو یا میزان مایع مفصلی در مفصلها با سیستم‌هایی که روز به روز در حال پیشرفت هستند قابل مشاهده است. بنابراین تشخیص و درمان آنها سریعتر صورت می‌گیرد. از آنجایی که سلامتی انسانها مهمترین بعد زندگی آنهاست نقش این علم در زندگی آشکارتر می‌شود.

                      

                          

انواع مختلف تصویربرداری پزشکی

رادیوگرافی

در تشخیص انواع شکستگی ، در رفتگی ، انواع تنگی و زخمها در اندامهای گوارشی ، پارگی اندامها ، بیماریهای مفصلی و غیره از این نوع تصویربرداری استفاده می‌شود.

سی‌تی اسکن

موارد اورژانس بیماریهای مغزی مثل این ایست و شوک و خونریزی‌ها به سرعت قابل مشاهده‌اند. همچنین ستون فقرات ، قفسه سینه و شکم اعمال این نوع تصویربرداری ضروری است.

سونوگرافی

جهت بررسی انواع بیماریهای مربوط به سیستم صفراوی ، ادراری ، عروق ، قلب و زنان باردار و بچه‌ها از سونوگرافی استفاده می‌شود.

ام آر آی (MRI)

این نوع تصویربرداری ساختمانهای خیلی ریز را به سرعت نمایان می‌کند و حد بین بافتهای مجاور را به خوبی نمایان می‌سازد. ماهیچه‌ها ، عروق ، تاندونها و رباطها را نیز به خوبی نمایان می‌کند.

انواع وسایل تصویربرداری پزشکی

دستگاههای رادیولوژی ساده

در این دستگاه‌ها بوسیله تولید اشعه ایکس در یک تیوپ و بکاربردن یک سری تکنیکها و شرایط لازم و عبور اشعه از بدن بیمار و برخورد آن با فیلم و سپس ثبت تصویر بوسیله دستگاههای ظهور و ثبوت از اعضای مختلف بدن تصویر برداری می‌شود.

دستگاه سی‌تی اسکن (computeriz tomography)

در این دستگاه تصویر برداری مقطعی و عرضی توسط چرخش دستگاه به دور عضور مورد نظر صورت می‌گیرد و در هر چرخش یک مقطع از عضو را در کوتاهترین زمان تصویرگیری می‌کند و تصاویر توسط کامپیوتر بازسازی می‌شوند.

دستگاه ام آر آی (magnetic Resonance Imaging)

استفاده از یک میدان مغناطیسی بزرگ است که وقتی بیمار در آن قرار می‌گیرد، امواج رادیویی که دستگاه می‌فرستد، بر روی هسته اتم هیدروژن در بدن اثر گذاشته و آنها را در یک میدان مغناطیسی قرار می‌دهد. سپس تصویرگیری توسط کامپیوتر از مقاطع مختلف عضو مورد نظر صورت می‌گیرد.

دستگاه پت (positron Emission tomogeraphy)

برای استفاده از این سیستم یک عنصر رادیواکتیو که پوزیترون تولید می‌کند، وارد بدن بیمار می‌شود و سپس دو عدد پرتو گاما تولید می‌شود. بر این اساس در این سیستم آناتومی و فیزیولوژی بدن مشخص می‌شود.

پزشکی هسته‌ای (RNI)

یک ماده رادیواکتیو از طریق داخل رگی یا خوراکی یا استنشاقی مورد استفاده بیمار قرار می‌گیرد. به علت اعمال متابولیک در بدن این مواد رادیواکتیو در محل خاصی تجمع می‌یابند. سپس یک دوربین در این سیستم به نام دوربین گاما تعداد تشعشعات گامای ساطع شده از بیمار را شمارش می‌کند که نشان دهنده میزان جذب اکتیویته در آن عضو مورد نظر است. در نتیجه یک بیماری خاص مثلا تومور می‌تواند در شمارش تغییر بوجود آورد و بیماری تشخیص داده می‌شود.

ارتباط با سایر علوم

علم تصویر برداری پزشکی رابطه‌ای تنگاتنگ با علوم تشریح (آناتومی) و علوم فیزیک از جمله فیزیک هسته‌ای ، اتمی و فیزیک پزشکی دارد و همچنین دارای رابطه‌ای جداناشدنی با علم رادیوبیولوژی است.

حفاظت در برابر پرتوهای یون‌ساز

از آنجا که تابش پرتوها توسط بعضی سیستم‌های تصویر برداری برای درمان یا تصویرگیری می‌تواند تغییرات بیولوژیک ایجاد کند. ولی ما برای تشکیل تصویر این خطر را تحمل می‌کنیم. پس بایستی در مقابل این پرتوها حفاظت ویژه‌ای را بکار ببریم، چه برای افراد شاغل که با این پرتوها کار می‌کنند و چه برای بیمارانی که در معرض این پرتوها قرار می‌گیرند. یعنی باید قسمتهایی از بدن بیمار که جهت تصویربرداری مورد نظر نیستند از قرارگیری در معرض اشعه خودداری شود.

چشم‌انداز

با توجه به تاریخچه این علم و تغییرات و دگرگونی عظیمی که در طول یک قرن در این علم بوقوع پیوسته که هم‌ اکنون سرعت جریان خون در عروق مغزی را بوسیله سیستم PET (پت) قابل اندازه ‌گیری است. پس انتظار تحولاتی چون تصویرگیری در سطح تک‌تک سلولهای بدن را در آینده داریم.

به نقل از :http://bionuclear.mihanblog.com

آموزش مبانی آزمایشگاههای الکترونیکی

امروز یه مطلب درمورد الکترونیک تو وبلاگ قرار میدم امیدوارم که خوشتون بیاد...

اين سايت برای دانش اموزان مدرسه ای انگليس طراحی شده و مطالب اوليه الکترونيک رو خيلی ساده توضيح داده ای کاش يه نفر هم توی ايران از اين سايتها می زدتا برای دانش اموزانی (يا حتی دانشجويان ترم اول)که علاقمند هستند مفيد باشه

چگونه از اسيلوسکوپ استفاده کنيم؟ کليدهای کنترلی oscopرا به طور كلی توضيح داده و...

چگونه از مولتی متر استفاده کنيم؟

انواع سيگنالها را بشناسيد

تقسيم کننده های ولتاژ چيستند؟ شما ياد ميگيريد تقسيم کننده ها چيستند و چرا در طراحی الکترونيک مهم هستندو....

طراحی قدم به قدم يک پروژه و تحليل ازمايشگاهی

چگونه از مقاومت های وابسته به نوراستفاده کنيم؟

مقاومتها می تونيد برنامه ای برای اندازه گيری مقاومت دانلود کنيد

ساختار برد برد چگونه است و چطور می توان از آن استفاده  کرد

خودتان خازن بسازيد

چگونگی جريان ولتاژ ومقاومت در يک مدار

يک مدار نمونه همراه با تحليل

قطعات الکترونيک

طراحی با ای سی ۵۵۵

به نقل از: http://www.shilaneh.persianblog.com

انتشار نشريه تپش و افتتاح سايت دانشجويان مهندسي پزشكي كشور

انتشار مجدد نشريه تپش و افتتاح  سايت دانشجويان  مهندسي پزشكي كشور
نشريه علمي تخصصي تپش پس از اندكي وقفه، با معرفي سردبير جديد مجددا آغاز به فعاليت نمود و شماره 19  اين فصلنامه (شماره بهار) چندي پيش به چاپ رسيد.
نشريه تپش پرسابقه ترين نشريه مهندسي پزشكي و قريب به  9 سال سابقه فعاليت دراين زمينه دارد. اين مجله هم اكنون به صاحب امتيازي انجمن علمي دانشجويان دانشكده مهندسي پزشكي دانشگاه صنعتي  اميركبير و به سردبيري الياس شهرام به فعاليت مي پردازد.
در اين نشريه مطالب متنوعي از جمله: مقالات برتر اساتيد و دانشجويان، اخبار و تازه هاي مهندسي پزشكي، مصاحبه، معرفي تجهيزات، راهكارها ،... به 2 زبان فارسي و انگليسي ميخوانيد.
جهت دريافت اطلاعات بيشتر،  دريافت مجله و اشتراك مي توانيد با پست الكترونيك نشريه :
[e-mail]
در تماس باشيد .
همچنين همزمان با انتشار شماره جديد نشريه، سايت دانشجويان مهندسي پزشكي كشور(تپش)  به آدرس:http://bme.aut.ac.ir/Tapesh افتتاح گرديد.
دراين سايت كه به همت دانشجويان دانشكده مهندسي پزشكي دانشگاه  اميركبيرطراحي و راه اندازي شده است، اطلاعات مفيدي از قبيل: معرفي گرايش ها،  معرفي مراكز مهم مهندسي پزشكي جهان،برترين و جديدترين مقالات و ژورنال ها داخلي و خارجي، اخبار، مصاحبه، منابع علمي و لينك ها در اختيار تمام دانشجويان، اساتيد، مراكز و شركت هاي مهندسي پزشكي كشور قرار گرفته است .

 

ساخت مدل سه بعدی از «استخوان جمجمه» و «بافت مغز و تومور»

یک دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی شریف در تحقیقات پایان‌نامه‌اش موفق به ساخت مدل سه بعدی از «استخوان جمجمه» و «بافت مغز و تومور» به ترتیب از سلسله تصاویر CT scan و MRI گرفته شده از مقاطع موازی سر شد.

به گزارش خبرنگار «پایان‌نامه» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، عباس الهی هدف از تحقیقات این پایان نامه را یافتن مختصات سه بعدی تومور با استفاده از تصاویر دو بعدی CT Scan و MRI عنوان کرده تا به وسیله آن بتوان رباتی را در موقعیت و جهت گیری دلخواه در نزدیکی آن قرار داد.

برای دستیابی به این امر، هدف کلی به چند هدف میانی و در راستای یکدیگر تقسیم شده که اولین هدف این پروژه ساخت مدل سه بعدی از «استخوان جمجمعه و بافت مغز و تومور» به ترتیب از سلسله تصاویر CT Scan و MRI گرفته شده از تقاطع موازی سر قرار داده است.

این پژوهش در چهار مرحله اساسی شامل پیش پردازش تصویر، تشخیص و جداسازی بافت، شناسایی مرزهای بافت و نمایش مدل اجرا شده که در نهایت از این مجموعه اطلاعات، برای تعیین مسیر حرکت ربات کمک جراح استفاده خواهد شد تا انتهای آن در موقعیت و جهت گیری مناسب قرار گیرد.

پژوهشگر با اشاره به این که هر روزه بر تعداد پزشکانی که از جراحی‌های با آسیب رسانی کمتر حمایت می‌کنند افزوده می‌شود و این نوع جراحی از دو طریق استفاده از ربات‌های جراحی و دانستن موقعیتی که باید جراحی شود، امکان‌پذیر است، تصریح کرده است: هدف از این کار کاهش میزان صدمه و فشار بر اعضاء و جوارح بدن فرد بیمار در طول عمل جراحی و همچنین کاهش هزینه‌های جراحی با مواردی از قبیل کاهش میزان زخم‌هاو بریدگی‌های وارد بر بیمار است که البته متاسفانه در مقایسه با اعمال جراحی باز، این نوع از اعمال جراحی دید پزشک را حین کار محدود می‌کند.

همچنین تاکنون از ربات‌ها در جراحی‌های مختلف به صورت موفقیت آمیز استفاده شده است؛ در مواردی نیز از تصاویر گرفته شده از عضو شخص بیمار برای هدایت ربات به کمک کامپیوتر استفاده شده است.

ربات‌های کمک جراح برای یک عملیات خاص مثل خارج کردن یک غده یا قرار دادن پروتز استخوانی و یا قرارگیری در یک موقعیت مناسب است.

در این نوع جراحی‌های رباتیک تصاویر گرفته شده قبل از عمل یک منبع اطلاعاتی بسیار مناسب از آناتومی بیمار است، به خصوص اگر این تصاویر به صورت سه بعدی گرفته شود. در مواردی نیز لازم است تا از تصاویر، حین عمل نیز در کار جراحی کمک گرفته شود و این مورد وقتی بیشتر نمود خواهد یافت که کار جراحی به کمک رباتها انجام شود. در این مواقع از دوربین‌های درون اتاق عمل استفاده می‌شود برای استفاده کامل از این تصاویر لازم است تا آنها را به شلک سه بعدی باز سازی کرد.

همینطور ، عکس‌های قبل از عمل معمولا به صورت CT Scan یا MRI از بیمار گرفته می شود که هر یک از آنها شامل مجموعه‌ای از اطلاعات بیمار است.

به گزارش ایسنا، این پژوهشگر می‌افزاید: امکان اخذ تصاویر دو و سه بعدی از فرد بیمار وجود دارد ولی گرفتن تصاویر دو بعدی به جای تصاویر سه بعدی در برخی از موارد به دلایلی مثل این که امکانات لازم برای گرفتن تصویر سه بعدی همیشه فراهم نیست یا زمان لازم برای گرفتن تصویر سه بعدی به مراتب بیشتر از زمان لازم برای تصاویر دو بعدی است و نیز به این دلیل که میزان تشعشع به فرد بیمار و پزشک در هنگام گرفتن تصویر سه بعدی بیشتر است، امکان‌پذیرست ولی در مواردی که اطلاعات موجود در یک نوع تصویربرداری مثل CT scan به تنهایی کفایت نکند لازم است تا از تلفیق دو دسته تصویر از دو نوع مختلف دو بعدی و سه بعدی، به روش انطباق که یک امر بسیار حیاتی در روند جراحی‌های رباتیکی است، استفاده شود، تا تصویری با جزئیات بیشتر به دست آید.

خبرگزاری دانشجویان ایران - تهران
سرویس: پایان نامه

مصاحبه با پدر علم مهندسي پزشکي

مصاحبه اختصاصي نشريه مهندسی پزشکی تپش با :

جناب آقاي پروفسور سيد محمدرضا هاشمي گلپايگاني، پدر علم مهندسي پزشکي

تبيين علم کلاسيک و علم نوين و بررسي آثار آنها در قرن بيست و يکم

 

از آنجائيکه دانشجويان مقطع کارشناسي، بيشتر با دروس کلاسيک آشنا مي‌شوند؛ لذا تصميم گرفته شد تا در بخشي تحت عنوان « مرزهاي نوين دانش» به معرفي فضاي علمي نوين و علوم هوشمندي مانند آشوب و ديناميکهاي آشوبگونه، سيستمهاي فازي، شبکه‌هاي عصبي مصنوعي و غيره پرداخته شود. ازاين‌رو از جناب آقاي پروفسور سيد محمدرضا هاشمي گلپايگاني، پدر علم مهندسي پزشکي در ايران، دعوت نموديم تا طي جلساتي به ترسيم فضاي علم نوين در مقايسه با علم کلاسيک (نيوتني) و معرفي مصداق‌هاي آن بپردازند. متن زير نتيجه اولين گفتگوي ما با استاد است. ايشان سخنانشان را با شعري از حضرت مولانا شروع کردند که ميفرمايند :
روزها فکر من اين است و همه شب سخنم/ که چرا غافل از احوال دل خويشتنم/ از کجا آمده‌ام ،آمدنم بهر چه بود/ به کجا ميروم آخر، ننمايي وطنم/ مانده‌ام سخت عجب کز چه سبب ساخت مرا/ يا چه بوده است مراد وي از اين ساختنم

ادامه صحبت را از زبان استاد نقل قول مي‌کنيم:

در ابتدا از فصلنامه‌ي علمي تخصصي تپش تشکر مي‌کنم که اين مجال را براي حقير فراهم کرد تا به بيان مسائلي در رابطه با روند علمي دنيا در قرن بيست و يکم ( که به عصر اطلاعات موسوم شده است) و مقايسه‌ي آن با فضاي علمي قرن گذشته ( که در آن مساله‌ي اطلاعات مفقود‌الامر واقع شده بود و ماده و انرژي مبناي علم و شناخت علمي بود) بپردازم. همچنين جا دارد از سرکار خانم مولايي زاده تشکر نمايم که اگر انگيزه و پيگيري ايشان نبود، اين توفيق را پيدا نمي‌کردم.

پيش از آغاز بحث، ذکر چند نکته را ضروري مي‌دانم:
1. آنچه که امروز در مراکز علمي، دانشگاه‌ها، مراکز تحقيقاتي و خصوصاً در رشته‌هاي علوم پايه و مهندسي مانند مهندسي برق فراروي محققان و دانشجويان قرار ميگيرد؛ داراي جهت گيري‌هايي انسان‌ساخته است که ما از آن با عنوان تکنولوژي نام ميبريم. درحاليکه مهندسي پزشکي در سيستمهاي زنده و بيولوژيک به‌کار مي‌رود. يعني مصداق کاربرد مدل‌سازي، شبيه‌سازي کامپيوتري و روشهاي محاسباتي در سيستمهاي حياتي، بيولوژيکي يا سيستمهاي طبيعي است. محور عمده صحبتها و نقد اينجانب در رابطه با علم جاري بيشتر در مواردي است که مصداق کاربرد علم در سيستمهاي زنده است نه مصنوع بشر. هرچندکه اين صحبتها متوجه آنها و علوم ديگر هم مي‌شود.
ما در اين سلسله بحث ها به توصيف علم نوين و دفاع از آن در مقابل علم کلاسيک خواهيم پرداخت که محدوده کاربرد آن فقط علوم پايه و مهندسي را شامل نميشود بلکه اساس يک سياست و نگرش علمي است که کاربردش در علوم جامعه شناسي، اجتماعي، اقتصاد و ... بعضاً بيشتر از مواردي است که در علوم پايه و مهندسي بيان مي‌شود.

2. آنچه که در اين بحث عنوان ميشود نسبت به روندي که حداقل در مهندسي پزشکي در جهان ميگذرد، مسائلي نو و انتقادي است شخصا نديده‌ام که مباحثي از اين دست در جايي ديگر به اين ترتيب عرضه شود. اميد است که حيطه عرضه‌ي اين مباحث فراگير شود و بنده آمادگي آن را دارم که چه در داخل و چه در خارج از کشور به توضيح مسائل و ارائه مستندات و ادله حول اين سخنان بپردازم.
3. مخاطب تذکر سوم بنده همکاران عضو هيات علمي، به خصوص در رشته‌ي مهندسي پزشکي است. سرانجام سلسله بحث‌هاي پيش‌ِرو، نتيجه خواهد داد که آموزشهايي که هم اکنون به دانشجويان مهندسي پزشکي عرضه مي‌شود نه تنها آنها را به سمت حقيقت مصداق‌هاي کاربردي که بيشتر مربوط به سيستمهاي حياتي مانند عملکرد سيستم اعصاب، مغز، قلب و...است، نزديک نمي‌کند؛ بلکه اين آموزشها، دانشجويان را از حقيقت اين پديده ها دور ميکند. لذا از همکاران هيات علمي تقاضا مي‌کنم که از کنار اين مسائل بي‌تفاوت عبور نکنند. اگر مسائل مطرح شده در اين بحث‌ها را قبول دارند، پس شايسته است روشي جديد و منطبق با نيازمندي هاي علمي رشته مهندسي پزشکي در پيش گيرند.

4. مباحث مطرح شده در اين جلسه، فرم کلي و عام دارد و بنده بيشتر در مورد سياست علمي که مورد نظر بنده است و مقايسه آن با سياست علمي غالب در دنيا سخن خواهم گفت و سعي خواهم کرد با بيان مثالهايي، مفاهيم پايه و عامي را که بعضا جنبه فلسفي پيدا مي‌کنند، تلطيف و تفهيم نمايم. سپس به مصاديقي مي‌پردازم که امروزه در لواي اين سياست علمي جديد در مجامع دانشگاهي و تحقيقاتي داخلي و بين المللي مطرح و مورد توجه است. به عنوان مثال مي‌توان به منطق فازي، شبکه هاي عصبي مصنوعي، آشوب و ديناميک‌هاي آشوب‌گونه، اتوماتاي سلولي، تئوري بازي ، هوش مصنوعي و غيره که مصاديقي از سيستمهاي هوشمند هستند، اشاره کرد. ما در لواي اين بحث کلي و عام تکليف اين مصاديق را که به هر حال فضاي علمي دنيا را به عنوان علوم جديد، پيشرفته و هوشمند در سيطره خود گرفته‌اند، در جلسات آتي روشن خواهيم کرد.

مصاحبه از نشریه مهندسی پزشکی تپش

دانلود کامل متن مصاحبه

لیزیک

ليزك يا ليزر اپي­تليال كرايوميليوزيس (Laser Epithelial Keratomileusis) نوع تغييريافته عمل ليزر (PRK) است. در عمل PRK لايه سطحی قرنيه كه اپي­تليوم نام دارد بوسيله ابزار خاصی برداشته می شود و سپس با استفاده از ليزر اكسايمر سطح قرنيه تراش داده شده و با تغيير شكل آن عيب انکساری بيمار اصلاح می شود. پس ازعمل PRK ، اپي­تليوم كه حدود 50 ميكرون ضخامت دارد ظرف مدت 3 تا 5 روز ترميم شده و مجددا" سطح قرنيه را مي­پوشاند.

عمل ليزك گرچه بسيار شبيه به PRK مي­با­شد، ولی از بعضی جهات با آن متفاوت است. در اين عمل پس از آنكه قرنيه با استفاده از قطره­های مخصوص بي­حس شد، بر روی قسمت مركزی قرنيه كه با ابزار خاصی محصور شده است، چند قطره الكل چكانده ­شده و در مرحله بعد محلول الكل از سطح قرنيه شسته می شود. بدين ترتيب الكل لايه سطحی قرنيه يا اپي­تليوم را شل نموده و جراح مي­تواند با استفاده از ابزار خاصی اين لايه را جمع كند.

کاربردهای لیزر در مهندسی پزشکی

کاربردهای لیزر در مهندسی پزشکی
مزایای جدای لیزری بر حسب نوع عمل ، نوع لیزر و بعضی اوقات از حالتی –به حالت دیگر فرق می کند. حصول تمامی این مزایا بشرطی مقدور است که لیزر بطور صحیح مورد استفاده قرار گیرد. در غیر این صورت بکارگیری روشهای معمولی بهتر خواهد شد.

مزایای بالفعل جراحی لیزری عبارتند از:
1- میدان جراحی خشک

2-     کاهش اتلاف خون

3-     کاهش تورم

4-     محدودیت فیبوزوتنگ شدگی مجرا(به از بین رفتن سلولها به هر علتی که باشد مثلا براثر نرسیدن خون به آنها را نکروز می گویند که نکروز سبب بوجود آمدن فیبوز میشود)

5-     انتقال از طریق رشته های نوری

6-     عدم تداخل با لوازم تحریک کننده

7-     دقت

8-     کاهش وسایل جراحی در زمینه عمل جراحی

9-     کاهش دردهای بعد ازعمل

10-ضدعفونی ناحیه جراحی

11-تکنیکهای اختیاری که تماسی یا غیرتماسی باشند.

در حال حاضر رایجترین لیزری که در اتاق عمل مورد استفاده قرار می گیردلیزری اکسید کربن است.از کاربردهای گسترده این لیزر می توان از توانایی آن در برش و تبخیر نام برد اخیرا از انعقاد ثانویه آن نیز در مواردی استفاده شده است.

لیزر آرگون یکی از متداولترین لیزرهاست . اولین کاربرد آن د رانعقاد شبکیه چشم بوده است. اما ا مروزه علاوه بر مورد اخیر از این لیزر بطور وسیعی در معالجه ضایعات پوستی رنگین در درماتولوژی نیز استفاده می شود. همچنین کاربردهای اندوسکوپی وسیعی با آن انجام می شود.

به نقل از وبلاگ مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی سهند

کاربرد لیزر در دندانپزشکی

کاربرد لیزر در دندانپزشکی

كاربرد لیزر بسیار مختلف و متنوع است. از یك سی دی خوان ساده در كامپیوتر و یا اشعه ای كه برای خواندن «باركد» اجناس و نام محصولات در فروشگاه ها به كار می رود، گرفته تا بررسی یك میكروب از نظر وزن و تعیین میزان وزن هسته سلول، از لیزر بهره گرفته می شود.
اندیشه و فكر اولیه لیزر به آلبرت اینشتین در سال ۱۹۱۶ همزمان با ارائه «تئوری نشر برانگیخته» برمی گردد. در سال ۱۹۶۰ اولین لیزر توسط «تئودور مایمن» ساخته شد و در ادامه از همان سال های اولیه اندیشه به كارگیری آن در دندانپزشكی آغاز شد و آثار آن در پژوهش های دندانپزشكی مورد بررسی قرار گرفت.

در سال های اولیه ظهور، لیزر بیشتر به منظور برش بافت نرم كاربری داشت، اما تراش استخوان با لیزر امكان پذیر نبود. در دهه ۱۹۸۰ «FDA» سازمان غذا و داروی آمریكا كاربرد لیزر به منظور استفاده از آن در بافت های نرم را پذیرفت.
كاربرد لیزر به عنوان یك ابزار برش برای بافت های سخت در دهه ۹۰ میلادی با آمدن لیزرهای جدید مانند لیزرهای خانواده «اربیوم» رواج یافت. این نوع از لیزر در همان آغاز راه توانست تاییدیه FDA را به منظور جراحی بافت سخت دریافت كند.

جایگاه لیزر در دندانپزشكی :

در دنیا این تكنولوژی بیش از چند دهه از عمرش نمی گذرد و شاید بیش از یك دهه نیست كه كاربردهای معمول كلینیكی در دندانپزشكی پیدا كرده است. به عبارتی ما با یك پدیده جوان روبه رو هستیم. از طرف دیگر این تكنولوژی در حال توسعه و پیشرفت است. برخلاف باور عموم كه لیزر ابزاری است كه تنها می توان از آن در پاره ای از امور درمانی بهره گرفت، لیزر به عنوان یك فناوری می تواند قابلیت های مختلفی داشته باشد. از یك تشخیص ساده گرفته تا آثار شبه دارویی و همچنین عملكرد تخریبی آن با خصوصیات فیزیكی مختلف در شرایط متفاوت به منظور كاربردهای مختلف. امروزه لیزر، تكنولوژی فوق مدرنی است، در خدمت بشر.
كشورهای پیشرفته مانند ژاپن، آمریكا، برزیل، آلمان، بلژیك، فرانسه و روسیه دارای مراكز تحقیقاتی معتبری در زمینه لیزر در دندانپزشكی هستند. انجمن ها و سازمان های بزرگی برای این فناوری در سطح جهان تشكیل شده اند، از جمله فدراسیون جهانی لیزر در دندانپزشكی WFLD یا آكادمی لیزر در دندانپزشكی در ایالات متحده آمریكا و آمریكای شمالی ALD، اروپا ESOLA و در ایران نیز انجمن لیزری پزشكی ایران IMLA كه چند سالی است تاسیس شده و یك شاخه دندانپزشكی هم دارد. هر چند انجمن های پزشكی دیگر گروه های كوچكی در زمینه لیزر دارند، اما به صورت متمركز تنها «ایملا» به فعالیت های علمی و تحقیقاتی در زمینه لیزر پزشكی می پردازد. دانشكده های معتبر كشور اعم از فنی مهندسی و دندانپزشكی هم كمابیش فعالیت های تحقیقاتی روی بحث لیزر دارند. اگر به مجموعه فوق، سازمان انرژی اتمی را نیز بیفزایم، مجموعه ارگان هایی كه در زمینه لیزر به صورت كاربردی و تحقیقاتی به فعالیت مشغولند، كامل تر خواهد شد.

بهره گیری از لیزر در درمان های دندانپزشكی طی سال های اخیر :

در حال حاضر تعداد اندكی دستگاه لیزر با كاربری درمانی در كشور وجود دارد. به عبارتی، این تكنولوژی در كشور هنوز همه گیر نشده است. تعداد دستگاه های لیزری كه با كاربری درمانی در امر دندانپزشكی استفاده می شود، شاید به تعداد انگشتان دو دست هم نرسد. تعداد دندانپزشكانی كه در زمینه لیزر توانایی كار را دارند، بسیار محدود هستند. البته تمهیداتی در مراكز تحقیقاتی دانشگاه ها اندیشیده شده تا با آموزش های دقیق و با رعایت استانداردهای جهانی به این تعداد، بر دانش و مهارت كافی آنان افزوده شود.
پس تبلیغاتی مبنی بر ترمیم دندان با لیزر كه حتی در برخی روزنامه ها و مجلات شاهد هستیم، پایه علمی ندارد
اساسا عبارت ترمیم دندان با لیزر، چندان صحیح نیست. دندانپزشك می تواند دندان بیمار را با استفاده از لیزر تراش بدهد و در نهایت امر برای ترمیم دندان ها از «كامپوزیت» استفاده كند. كامپوزیت ها مواد همرنگ دندانی است كه به منظور پر كردن دندان به كار می رود.
در حال حاضر با یك نور آبی رنگ كه به منظور فعال كردن روند «پلی مریزاسون» پخت كامپوزیت به كار می رود، از این نور استفاده می شود. این نور آبی رنگ كه از هالوژن ساطع می شود، لیزر نیست. البته ناگفته نماند، لیزرهایی نیز مثل لیزر آرگون آبی وجود دارند كه توانایی انجام این عمل را با محاسن و معایب خود دارند و لیكن به لحاظ هزینه مقرون به صرفه نبوده و در حال حاضر بیشتر در امور تحقیقاتی از آنها استفاده می شود. در واقع عملا هیچ دستگاهی از این دست در كلینیك های دندانپزشكی وجود ندارد.

ليزر در پزشكي

ليزر در پزشكي

دید کلی

امروزه بطور نسبی همه لیزر و موارد کاربرد آن را می‌دانند. در تمام دنیا استفاده از لیزر و مشتقات آن بطور شگفت انگیزی افزایش داشته است. هر کس خالی داشته باشد که آن را مزاحم بداند به سراغ لیزر می‌رود. بنابراین بررسی علمی این موضوع مفید و لازم به نظر می‌آید. البته نور و طیف آن می‌تواند اثرات مفید و مضر برای بدن و پوست ایجاد کند. اثرات نور بنفش نقش تعیین کننده و مفیدی بر تغذیه و متابولیسم سلولی ایفا می‌کند. اینگونه اثرات سلامت بخش و مفید نور از زمانهای کهن نیز برای انسان تا حدود زیادی روشن بوده است.

بر اساس شواهد و مدارک موجود یونانیها و رومیها هر دو از اثرات مفید و درمانی نور بطور تجربی اطلاع داشته و از آن در درمانهای مختلف بهره می‌جستند. در اوایل سال 1903 دانشمندان اثرات درمانی نور را در شکلی علمی مطرح نمودند و در همین سالها یک فیزیکدان بنام Nife finsen Ryberg بخاطر کشفها و تحقیقاتش روی قابلیتهای درمانی اشعه‌های ناشی از طیفهای مختلف نور موفق به دریافت جایزه نوبل گردید. او دستگاهی را اختراع کرد که طول موجهای مختلف نور خورشید را مجزا نموده و آنها را در مسیرهای معین هدایت می‌نمود.

کاشف واقعی لیزر کیست؟

انیشتین نخستین دانشمندی بود که مقوله لیزر را در قالبی علمی مطرح کرد و در سالهای بعد از آن آمریکاییها و روسها در طول جنگ سرد تحقیقات و پژوهشهای متعددی در مورد چگونگی بکارگیری لیزر در صنایع جنگی انجام دادند. نخستین لیزر طبی به نام Robust که در قالب یک ماشین ثابت با حجمی سنگین و در اندازه‌ای بزرگ طراحی شده بود در درمانهای جراحی مورد استفاده قرار گرفت.

پس از آن جهان طب شاهد تکامل سریع و غیر منتظره در تولید انواع لیزر طبی و ارائه شدن نسلهای مختلف لیزر به جامعه پزشکی بوده به رغم اشکال متنوع و چند کاره بودن دستگاه لیزر در حوزه‌های مختلف پزشکی یک اصل اساسی از ابتدا تا کنون هرگز تغییر نکرده و آن بکار گیری بهینه از انرژی حاصل از لیزر در حوزه‌های مختلف علمی ، پزشکی ، جراحی و زیباسازی پوست می‌باشد.

اثرات لیزر روی بدن
تحریک سلولی: لیزر باعث تشدید رشد و ترمیم مجدد سلول در پوست ، اتصالات ، مفاصل ، بافتها و ... می‌گردد.


افزایش فعالیت بافتها: تولید سلولهای زایا افزایش تولید آنزیمها و پروستا گلاندینها و ... را باعث می‌شود.

ترمیم و تشدید فعالیت DNA : لیزر در RNA بافت کلاژن تغییراتی را ایجاد می‌نماید.

آثار ضد التهابی لیزر
کاهش بافت فیبروز: درمان زخمها توسط لیزر امکان پذیر می‌باشد.
آثار استریلیزاسیون و میکروب کشی
اثرات ضد ویروسی
تحریک فعالیتهای بافت عصبی

افزایش قدرت دفاعی بدن: تولید اینترفرون (مولکول واسطه در سیستم ایمنی) را باعث می‌شود.
تقویت نمودن رشد مجدد موها
کاهش دادن رشد موها و محو موهای ناخواسته

ایجاد واسکولاریزاسیون: شکل گیری عروق جدید خونی که باعث خونگیری بهتر بافتها می‌گردد را باعث شده که این خاصیت لیزر عامل اساسی در جوان شدن مجدد پوست می‌باشد.

استفاده از لیزر در درمان بیماریها
کاربرد در درماتولوزی: درمان سوختگیها و زخمهای مقاوم به درمان آکنه ، اگزما ، پسوریاسیس ، ضایعات و اقدامات پیشگیرانه مثل جلوگیری از پیر شدن پوست توسط لیزر امکان پذیر شده است.
بیماریهای عضلانی - اسکلتی و ارتوپدی: در درمان کشیدگیهای تاندونی آرتریت روماتوئید ، رفع اختلالات موجود در اتصالات عضلانی کمر دردها و کشیدگیها بکار می‌رود.

بیماریهای دهان و دندان: درمان پوسیدگیهای دندانی پریودنتیتها بیماریهای مخاط دهان اختلالات جویدن و ... توسط لیزر صورت می‌پذیرد.

در حوزه عصبی:درمان سردردها و میگرن توسط لیزر امکان پذیر می‌باشد.

بیماریهای عروقی:درمان واریسهای وریدی ضایعات عروقی حاصله از بدو تولد و ... .
موارد منع استفاده از لیزر در پزشکی

تقریبا هیچ موردی در منع استفاده از لیزر وجود نداشته و فقط به هنگام حاملگی به علت عدم وجود اطلاعات کافی بهتر است این وسیله با احتیاط استفاده شود.
در مورد انواع مختلف پوست و یا داروهایی که فرد مورد استفاده قرار می‌دهد باید لیزر را با احتیاط بیشتری بکار برد. برای مثال استفاده از هپارین و وارفارین (داروهایی که معمولا برای رقیق کردن خون بکار می‌روند) منعی در استفاده از لیزر ندارند.
پس از کشف پنی سیلین کشف لیزر و شناخت قابلیتهای آن در طب بزرگترین انقلاب می‌تواند باشد.

مطلب از سايت : bioemm.com

تاریخچه رادیولوژی

بحث جدید پیرامون رادیولوژی رو با یک تاریخچه از اون شروع میکنیم ...

انشالله در چند روز آینده به طور مفصل تر و البته تخصصی تر به این بخش نگاه میکنیم ، با ما همراه باشید ...

تاریخچه رادیولوژی :
کشف اشعه ایکس توسط , ویلهلم کنراد رونتگن و همزمان با آغاز Musculoskeleta Radiology بود. بطوریکه اولین رادیوگرافی از انسان ، از دست خانم Bertha ، همسر رونتگن ، در 22 دسامبر 1895 بعمل آمد . رونتگن دراولین روز سال 1896 گزارشی از تحقیقات اولیه خود و اولین تصویر X-Ray به دانشگاه های اروپا فرستاد که باعث شور و هیجان خاصی شد . در 13 ژانویه در یک نمایش اختصاصی و غیر رسمی دستاورد خود را به نمایش گذاشت.

بعداز اصرارهای زیاد از طرف دانشگاه ها، رونتگن ، در 23 ژانویه 1896 درسالن سخنرانی انستیتو فیزیک Wurzburg درهمان ساختمانی که در 18 نوامبر 1895 اشعه ایکس راکشف کرده بود درمورد کشف خود سخنرانی کرده از دست پرفسور آناتومی آقای von Kolliken ، رادیوگرافی کرد که باعث شد پرفسور، رونتگن را مورد تمجید و ستایش قرار بدهد و پیشــنهاد کــرد که پــدیـده جدید را اشعه رونتگن بنامند. بــنابراین توسط تصویربرداری از دست با استفاده از اشعه ایکس، رشته تخصصی پزشکی رادیولوژی و زیر رشته تخصصی Musculoskeleta Radiology همزمان بوجود آمدند.
بعد ازچندین هفته ازواقعه ، اهمیت کاربرد اشعه X درپزشکی سریعا" آشکار شد و اولین گزارش درمورد آن درمجله Nation در صفحه 101 ،30ژانویه 1896 چاپ نیویورک منتشر شد. اولین اشعه X ازلوله کروکس که دیواره آن شیشه ای بود، تولید می شد که این لوله ها آند نداشتند. اگر چه نتایج شگفت انگیز بود ولی تقریبا" غیر رضایت بخش بودند. درعرض چندین هفته محققان زیادی برای بهبود تکنیک ها وتصاویر حاصل از استخوان ، تلاش و کوشش کردندکه درطول ماههای آخر سال 1896 دو تکنولوژی مهم بوجود آمد. اولی طراحی تیوب توسط Sil Habert Jackson بود که یک صفحة پلاتینیوم را درمرکز لوله کروکس با کاتد خمیده ، قرار دارد. که اشعه های کاتد یک رابر روی یک نقطه کوچک در Target فوکوس می کرد که سریعا" مورد پذیرش همگان قرار گرفت که ازاین تیوب تصاویر شفاف رادیوگرافی حاصل می شد از این نوع تیوب ها در بازار لندن درهمان سال فروخته شد. دومی ، اسکرین های فلوروسنت بود. Thomas A.Edison با سعی در گسترش تکنولوژی اسکرین ، اعتبار زیادی به ان بخشید.

او هزاران کریستال رامورد آزمایش قرار داد و نهایتا" تنگستات کلسیم را پیشنهاد نمود البته بعلت دانه دانه بودن تصاویر که سبب غیر یکنواختی اسکرین می شد سریعا" مورد پذیرش قرار نگرفت . البته دراین زمان افراد زیادی بصورت مستقل روی صفحات اسکرین کارمی کردند. برای مثال فردی که دراثر شلیک توپ مجروح شده است، بااستفاده از تیوب کروکس و زمان اکسپوژر 20 دقیقه و تصویر با استفاده از اسکرین رادیوگرافی شده است. ( رادیوگرافی ها در دادستانی نیویورک آرشیو شده است )
درماههای اول بعد از کشف اشعه X یک فیلد دامنه دار در سطح بین المللی برای تهیه تصاویر دست بوسیله اشعه ایکس بوجود آمد.علت آن این بود که دستگاههای آن زمان فقط می توانستند از دست تصویر تهیه نمایند وقادر به تهیه تصویر از سایر قسمتهای بدن نبودند. خیلی از افراد قدرتمند و صاحب مقام آرزو داشتند ازدستشان تصویر X-Ray داشته باشند.تصاویردیگری از اشیاء کوچک ، موجوداتی مثل ماهی ها, دوزیستان و پرندگان تهیه شد .البته دراین زمان هنوز تصاویر نرمال و غیر نرمال شناخته نشده بودند. بعد از کشف اشعه X هردو ارگان نظامی و غیر نظامی برای درمان مجرحان Musculoskeletal همکاری می کردند بعنوان مثال بخش درمان ارتش انگلیس درسال 1896 دو دستگاه به همراه هیئت مربوطه به بخش ارتش مصری - سودان در آفریقا، اعزام کرد. صلیب سرخ جهانی درجنگ ترکیه - یونان در سال 1897 ازدستگاههای رادیولوژی استفاده کرد. و در سال 1898 از 17 دستگاه رادیولوژی در بیمارستان های عمومی و کشتی بیمارستانی ، درجنگ بین آمریکا- اسپانیا، استفاده شد که در بدو شروع جنگ جهانی رادیولوژی هنوز به بلوغ کامل نرسیده بود جنگ باعث شد تا تلاش و کوشش های فراوانی برای تربیت رادیولوژیست بعمل آید و نیز باعث اســتانداردشدن ، قابل دسترس بودن و ایمنی تجهیزات شد و نهــایــتا" مــنجر به گسترش تکنولوژی فلوروســکوپی شــد.
دراواخر 1897 ، ton , Mo مــوفــق به تهیــه یک کلیشـه رادیوگرافی از کل بــدن شد -( Whole Skeleton ) کل زمان تهیه فیلم 30 دقیقه بود که چندین مرحله جهت خنک شدن تیوپ قطع می شد که دراین رادیوگرافی از تیوب فوکوس دار استفاده شد . آقـای Arthur Wolfram Fuchs کارمند Eastmankodak درسال 1930 بوسیله بکار بردن فیلتر و اسکرین موفق به تهــیه تــصویر Whole - body درمدت زمان 2-1ثانیه شد ولی از Kvp75 و 100 ma = استفاده کرد. درحالیکه اولین تصویر Whole - body توسط مواد رادیواکـتیو در ســال 1970 بوسیله Michael B.D Cooke و Errin Daplam با استفاده از Technetium- 99m - Pertechnetate ضمن بررسی یک مریض که دچار رومـاتــوئــید آرتـریت بـود بوجود آمد .Raymond Damadian درسال 1986 موفق به تهیه تصویر از کل بدن بوسیله MRI شد که کل زمان 4.2 دقیقه و با Thicknet ، 5mm بود .
بعد از ماههای اولیه کشف اشعه X که همراه با تجربیات مجذوب کننده و کاربردی بود بعضی ار کاربران متوجه تغییرات در پوست به سبب کاربرد زیاد اشعه X شدند . این تغییرات پوستی، دردست بوجود آمد چون پـرتـوکاران اولـیه ازدســت بعنــوان وسیله ای برای بخــش میــزان قــدرت نــفوذپــذیری تیــوب استفــاده می کردند. چنــدین نفــر دراوایل جان خود را از دست دادند که یکی از آنها Mihran Krikor kassabian از فیلادلفیا بود که وی یکی از پیشــکسوتان رادیولوژی و فردی محــقق دانشــمند بود که از وی بعنوان اولین شهید رادیـولوژی اسم برده شده است . اولین کتابی که درآن راجع به X-Ray نوشته شـده اسـت در سـال 1896 چاپ شد ه است که دربــاره اســـاس X-Rayو تکنیــک هـای اولیــه آن زمــان بحث شــده اســـت و نــیز دارای چنــدین تصویر از دســت و پــای انســان است . سومین سری انتشارات در فاصـله زمانــی 1910-1900 بوجود آمـد که مــی تــوان گــفت اولین کتابهای textرادیولوژی می باشـندکه برای استفاده پــزشـکانــی که با X-Ray کــار می کردنــد ، منتــشر شــد.
تاریخچه کوتاهی از اولین دستگاه رادیولوژی
پروفسور حسابی پدر علم فیزیک و مهندسی نوین ایران، برای آنکه بتوانند، پدیده های نوین را ، به دانشجویان خود تدریس نمایند، و آنان را با دست یافته های جدید جهانی، آشنا کنند، اولین دستگاه پرتو ایکس را در آزمایشگاه دانشسرای عالی (دارالمعلمین وقت)، با ابعاد بسیار کوچک، در سال 1309 هـ ش. راه اندازی نمودند.
به گفته دکتر سیّد محمد حسابی ، ایشان حدود یک سال فقط به امر مطالعه، پژوهش، طراحی و محاسبه این دستگاه پرداختند، و در این زمینه، از پروفسور ژانه، پروفسور میشل، یعنی اساتیدشان در اکول سوپریور دو الکتریسیته (پلی تکنیک فرانسه، که مدرسه مهندسی برق ایشان در پاریس بود)، و نیز از راهنمایی های پروفسور فابری(استاد ایشان در دانشگاه سوربن)، راهنمایی مهمی را دریافت کردند، و حتی آنها هر یک چند قطعه از وسایل مورد نیاز ساخت دستگاه رادیولوژی را، از دانشگاه های خود برای استاد هدیه فرستادند.
ایشان به خاطر می آورند که برای پیچیدن بوبین هایی که در ساخت ترانسفورماتورها برای تولید برق با ولتاژ بالای این دستگاه به کار می رفت ماهها در تنها تراشکاری آن روز تهران و با کمترین امکانات و تجهیزات اقدام به ساخت این سیم پیچ ها نمودند.
آقای دکتر حسابی تصمیم به ساخت یک دستگاه رادیولوژی بیمارستانی(کاربردی) در کشور در ابعاد غیر آزمایشگاهی گرفتند.
به همین منظور برادرشان را برای گذراندن یک دوره تخصصی رادیولوژی به مدت یک سال به فرانسه (دانشگاه پاریس) فرستادند.
زیرزمین بیمارستان گوهرشاد که طول آن تقریباً 45 متر و عرض آن تقریباً 4 متر بود برای انجام پروژه ساخت اولین دستگاه رادیولوژی کاربردی بیمارستانی در نظر گرفته شد.
جرقه هایی که بین مقره های به کار رفته در این زیرزمین جهش میکرد به طول تقریبی 70 سانتیمتر و با صدای بسیار زیاد بود که به واسطه وجود ولتاژ بالا بین سیم ها می جهید که از شدت نور و صدای آنها کسی جراًت نمیکرد وارد این زیرزمین شود.
تماس با نویسنده مطلب : [e-mail]

منبع : prin.ir