ساختار دستگاه دياليز تك سوزني و دوسوزني
نویسنده: مهندس سعیده لطفی محمدآباد
هر گاه كليه ها نتوانند حجم كافي ادرار توليد كنند محصولات متابوليسم و مقادير اضافي نمكهاي معدني و آب در بدن محبوس شوند،در اين حال بايد مقدار ورودي آب و نمكهاي معدني را به همان ميزاني كه از راه تعريق و مدفوع دفع مي شوند محدود كرد.در اين گونه موارد رژيمي شامل كربوهيدرات و چربي به كار ميرود. محتواي پروتئين رژيم بايستي به حداقل ممكن كاهش داده شود. منظور از اين امر جلوگيري از اسيدمي ناشي از تجمع اسيد سولفوريك در بدن در نتيجه اسيدهاي آمينه گوگرد دار اضافي از قبيل متيونين و سيستئين و همچنين جلوگيري از تجمع اوره ناشي از تجزيه اسيدهاي آمينه اضافي است. معمولا غلظت اوره خون اندازه گيري ميشود و اين غلظت در نارسايي كليه از حد طبيعي 30 ميلي گرم اوره در 100 سانتي متر مكعب خون به 150 ميلي گرم اوره در 100 سانتي متر مكعب خون يا بيشتر مي رسد. هر گونه تغييري در تعادل اسيدي- بازي كه نشانه آن تغييرPH خون و غلظت بيكربناب است بايستي بلافاصله تصحييح شود.
- اختصار/ نام دیگر : ابزار مربوط به كلیه، ماشین دیالیز
- به چه معنی است؟
خون = Haemo
جداسازی مواد زائد از خون =Dialysis
كلیه مصنوعی Dialyser =
- برای چه به كار می رود؟
برای از بین بردن مواد زائد خون
در تعادل نگه داشتن مایعات
در تعادل نگه داشتن الكترولیت ها
- فیزیولوژی
جایگزینی برای كلیه های معیوب و با عملكرد نامناسب
اصول عملكرد
تركیب بی كربنات و نمك جوهر سركه (استات) با محلول درمانی (تحت عنوان RO) برای تولید مایع دیالیز (cleansing fluid). این مایع پس از قرارگیری مجدد در معرض هوا و مواد شیمیایی، تا دمای حدودا بیشتر از 37 درجه سانتی گراد گرم می شود تا بتوان آنرا در دستگاه دیالیز كننده قرار داد. دستگاه تا زمانی كه خون، تمیز و مایع زاید از آن جدا شود، به كار خود ادامه خواهد داد. در نهایت، مایعات زاید باقیمانده به طرف آبگذر مخصوص (فاضلاب بیمارستانی) هدایت خواهد شد. شكل(1) بلوك دیاگرام كلی یك ماشین همو دیالیز را نشان میدهد.
- واحد اندازه گیری
دما ، درجه سانتی گراد (C)
هدایت ، Ms
فشار ، میلی متر جیوه (mm/Hg)
جریان (فلو) ، میلی لیتر بر دقیقه (ml/min)
- مقادیر نوعی و متداول
دما : 37 درجه سانتی گراد
هدایت : Ms14
فشار سیاهرگی : 200-100 میلی متر جیوه
فشار مایع دیالیز : 500 میلی لیتر بر دقیقه
فشار خون : 300-200 میلی لیتر بر دقیقه
مشكلات گزارش شده
عفونت معضل استفاده از این دستگاه است. بیشتر نرخ مرگ و میر ناشی از استفاده از این سیستم ها بر این اثر همین عفونت ها است. ویروس های خطرناك به آسانی بر روی این سیستم تجمع یافته و انتشار مییابد. بایستی با استفاده از روش های گوناگون استریل سازی و گندزدایی، نگهداری و دفع صحیح پسماندها، از این وقایع ناخوشایند جلوگیری كرد.
اهمیت آب خالص
وجود آب خالص كافی در همو دیالیز ضروری است. كیفیت و تركیب آب لوله كشی در مناطق مختلف متفاوت است و با اینكه برای آشامیدن مناسب است، ممكن است استفاده از آن به دلیل غلظت های مختلف مواد معدنی خطرناك باشد. از طرفی میتوان املاح و ویتامین های مورد نیاز بدن را به آب مورد استفاده در دیالیز اضافه كرد. به هر حال این آب باید به طور متناوب مورد بررسی قرار بگیرد. حساسیت نسبت به مواد سازنده وسایل جانبی این سیستم ها از مشكلاتی است كه به ندرت بروز می كند اما خطرساز است.
ملاحظات خرید
در انتخاب دستگاه از فروشنده بایستی بسیار دقت شود و سیستم از جایی خریدار می شود كه برای خرید لوازم یدكی و جانبی مساله و مشكلی پدید نیاید. ماشین هایی كه برای مصرف خانگی، خریداری میشود. لازم است اصول كاربری ساده ای داشته باشد و مناسب فشار هوا، رطوبت و در كل شرایط جوی محیط های خانگی باشد. وسایل جانبی و یكبار مصرف این ماشین ها هزینه قابل توجهی ایجاد می كند و تفاوت قابل توجهی در تولیدات سازنده های متفاوت وجود دارد. انتخاب مناسب براساس نیاز می تواند كمك شایانی به كاهش هزینه ها كند.
شركت های سازنده
Baxter, Bellco, B-Braun, Fresenius, Gumbro, Hospal, Nikkiso, Medical, Toray.
منبع : ماهنامه مهندسی پزشکی
