جراحی از جنس روبات
جراحی از جنس روبات :
هنگامی كه جراحی پروستات انجام میگیرد، هدف برداشتن غده پروستات است و هم
چنین مطمئن شدن از اینكه دیگر غدهای باقی نمانده باشد. علاوه بر این دست نخورده نگه داشتن عصبهای جنسی در موقع دوباره وصل كردن مثانه به مجاری پیشاب از اهداف دیگر جراح است. یك روبات بنیادی بیرون آورنده غده پروستات، پردازهای هدایتگر جراح است كه شامل ماشین به اسم روبات da Vinci است و به منظور برداشتن پروستات سرطانی و گرههای لنفاوی اطراف آن استفاده میشود. این روش یك نگاه تهاجمی به جراحی غده های پروستات است.
جراحی روباتیك به روشی شبیه به جراحی باز انجام میشود. تفاوت بین جراحی روباتیك و باز در این است كه در جراحی باز قسمت زیادی از بدن كه از ناف تا بالای استخوان شرمگاهی است مورد برش قرار میگیرد. ولی در جراحی روباتیك به 4 تا 6 برش نیاز است كه اندازه هر كدام از برش ها از 4 تا 6 میلیمتر بیشتر نمیشود. این برشها اجازه میدهند كه ادوات مورد نیاز از داخل سیلندر توخالی كه از پیش در محل شكافها نصب شدهاند وارد بدن شوند و باعث میشود كه اعضای بیمار از تماس مستقیم دست جراح مبرا شود.
پیش از ظهور این ماشین، جراح این روش را به صورت لاپاروسكوپی انجام میداد. جراحی بنیادی لاپاروسكوپی كمتر از جراحی باز خطرناك است و از پورت مشابهی شبیه به جراحی روباتیك استفاده میكند.
در طول لاپاروسكوپی، دست جراح به طور فیزیكی با ادواتی كه وارد پورت میشوند تماس پیدا میكند و دامنه حركت ادوات هم محدود است. در ضمن، دوربین لاپاروسكوپی كه در داخل بدن برای دید جراح تعبیه شده و به یك صفحه نمایش وصل میشود دارای دید دو بعدی است و به همین علت جراح در تشخیص عمق جراحی با مشكل مواجه میشود.
در حال حاضر جراحی روباتیك جایگاه خاصی پیدا كرده است. جراح كه قبلا دستش با اندام بیمار یا با وسایل جراحی تماس پیدا میكرد، در حال حاضر تنها با میز فرمان كه معمولا در اتاق فرمان تعبیه میشود سر و كار دارد.
این دستگاه دو دستگیره مناسب برای دو دست دارد كه به جراح اجازه میدهد تا با مهارت كامل جراحی كند، در حالیكه از بیمار فاصله دارد. به علاوه دستگاهی كه وارد بدن میشود زاویه حركتی شبیه به انسان دارد تا جراح بتواند مانند دست آن را به جهات مختلف بچرخاند و زاویه بهتری برای جراحی فراهم میسازد. هر چند اگر از نگاه یك جراح به دستگاه نگاه شود، دستگاه یك تصویر سه بعدی بزرگ شده از اعضا ارائه میدهد، مانند اینكه جراح دارد با چشمان خودش به مریض نگاه میكند، لذا در تشخیص عمق جراحی با مشكلی مواجه نخواهد شد.
وسایلی كه در جراحی روباتیك استفاده میشوند شبیه به وسایلی هستند كه در جراحی باز استفاده میشوند. حتی میتوان از قیچی، انبر و گیره استفاده كرد یا بخیه و گره زد.
در حال حاضر جراحی روباتیك با جراحی باز رقابت میكند و در روباتیك دیگر لرزش دست جراح وجود ندارد و حركات اضافی را كاهش میدهد. در جراحی باز و لاپاروسكوپی، لرزشهای دست جراح ممكن است خطرناك باشد ولی در روباتیك، دستگاه لرزشهای دست را به ادوات جراحی منتقل نمیكند.
یادداشتهای زیادی وجود دارند كه نشان میدهند روباتیك موفقتر بوده است در حالیكه بسیاری از جراحان این روش را مانند روشهای قبل و در بعضی مواقع بدتر هم میدانند. این امر بستگی به راحت بودن جراح در كار با روبات و همچنین اطلاعات وی در آناتومی پروستات و قسمتهای اطراف آن نیز دارد.
جراحی روباتیك در حال حاضر از یك جایگاه خوبی برخوردار است و بسیاری از بیماران به خاطر خطر كمتر، این روش را انتخاب میكنند. به علاوه در جراحی روباتیك مانند جراحی لاپاروسكوپی از (pneumoperitoneum) مشاهده گاز معده با اشعه Xاستفاده میشود. در این شیوه از گاز(مانند دی اكسید كربن )برای رسیدن به وریدهای بطنی استفاده میشود. این فشار اضافی اجازه میدهد كه جراحی با خونریزی كمتری انجام گیرد. پس در جراحی روباتیك، بیمار خون كمتری از دست میدهد كه این خود باعث محبوب شدن بیشتر این روش میشود.مانند هر وسیله جراحی دیگر، ممكن است كه قسمتی از ابزارهای جراحی ماشین بشكند كه در این صورت دستگاه به طور خودكار متوقف میشود تا به بیمار آسیب نرسد،در این مورد در اكثر بیمارستانها قطعه یدكی موجود است كه سریعا قابل تعویض خواهد بود. در غیر این صورت جراح میتواند با لاپاروسكوپی یا عمل باز به عمل خود ادامه دهد.
روبات da Vinci یك روبات جراح مستقیم است، پس همه حركات آن از دستورات جراح منشأ میگیرد. هیچ نوع حركت خودكار یا نیمه خودكاری وجود ندارد، پس این تصور كه ممكن است دستگاه مستقل از جراح عمل كند وجود ندارد.
از آنجا كه این روش كمتر به بدن آسیب میرساند، لذا به بیمار اجازه میدهد كه زودتر خوب شود. این بدان معنی است كه مدت زمان خوب شدن یك بریدگی بزرگ بسیار بیشتر از زمانی است كه بریدگی 5 تا 8 میلیمتری لازم دارد. پس از برداشتن پروستات و سپس بخیه زدن مثانه و مجاری ادرار، از سوند برای خشك ماندن محل بخیه استفاده میشود كه معمولا پس از 3 تا 4 روز برداشته خواهد شد و تحقیقات نشان میدهند كه پس از 7 تا 14 روز بیمار بهبود را به دست خواهد آورد.
در مورد بستری در بیمارستان، بیمار یك تا دو روز پس از جراحی میتواند بیمارستان را ترك كند. معمولا بیماران یك روز پس از جراحی روباتیك بیمارستان را ترك میكنند حال آنكه در بعضی از بیمارستانهای خصوصی آمریكا شخص همان روز نیز مرخص شده است. بدین ترتیب شخص از پرداخت هزینه بستری در بیمارستان مبرا میشود.
دپارتمان بیهوشی و خدمات جراحی آمریكا معمولا سالانه تعداد 4 تا 5 جراح را به مدت 2 تا3 سال بورس میكند تا كاملا با روبات و عملكرد كل ماشین آشنا شوند. معمولا جراحان اورولوژی كه تجربه جراحی لاپاروسكوپی یا روباتیك نداشتهاند میتوانند داوطلب این بورس شوند. همچنین جراحی لاپاروسكوپی نیز در طول این دوره آموزش داده خواهد داد.
با گذشت زمان متقاضیان جراحی روباتیك رو به افزایش هستند و جراحان اورولوژی نیز احساس راحتی بیشتری در جراحی پروستات میكنند. ولی هنوز مسألههایی چون خرابی دستگاه و فاكتورهای بیمار و غیره وجود دارند كه این زمان زیادی خواهد برد.
با توجه به گامهای بلندی كه در كامپیوتر و تكنولوژی برداشته شده، همانطور كه تبدیل كامپیوتر رومیزی به لپ تاپ و سپس كامپیوترهای جیبی درمدت كوتاهی صورت گرفت، شاهد روباتهای كوچكتر و پیشرفتهتری نیز خواهیم بود.
تاكنون جراحیهای روباتیك زیادی روی كیسه صفرا انجام شده كه بیمار در فرانسه و جراح در نیویورك بوده است، ولی جراحی از راه دور كمی با جراحی روباتیك فرق دارد و به علت مشكلات تاخیر در دریافت تصاویر سه بعدی، جراحی روباتیك از راه دور در حال حاضر پیچیدگی بیشتری دارد.