دفیبریلاتور كاشتنی قلب
نام لاتین:
Implant Cardiac Defibrillator
دستگاه دفیبریلاتور كاشتنی قلب مؤثرترین درمان آریتمی های بطنی است. این دستگاه نسبتا كوچك در زیر پوست قرار گرفته و از طریق سیم ( لید) های خود ضربان و ریتم قلب را كنترل می كند. كامپیوتر ICD ضربان های سریع بطنی را تشخیص داده و به صورت اتوماتیك آن را خاتمه می دهد.
فیزیولوژی
اغلب تاكی كاردی های بطنی (VT) به صورت منظم هستند. در صورت عدم درمان، VT تبدیل به تاكی كاردی سریع لرزشی (فیبریلاسیون بطنی) VF می شود. گاها تاكی كاردی لرزشی VF به صورت اولـیه در قلب ایجاد می شود كه ICD آن را سریعا تـشـخـیـص داده و بـا شـوك الكتریكی آن را خاتمه مـیدهد. شوك الكتریكی منجر به ناراحتی و درد قفسه سینه در بیمار می شود با این حال با در نظر گـــرفــتـــن مـــرگ حــتــمـــی در صــورت عــدم درمــان آریـتـمـی هـای خـطـرنـاك بطنی، درد آور بودن این درمان جان آفرین برای بیمار قابل درك است.
چگونه كار می كند؟
عـمـل تـعـبـیـه ICD در اطـاق آنـژیـوگـرافی انجام مـیشـود. بـیـمـار بـر روی تـخـت مـجـهـز بـه دستگاه فلوروسكوپی (تصویر برداری با اشعهX) خوابیده و كنترل فشار خون و مونیتورینگ الكتروگرام قلبی و وضـعـیـت تـنـفسی به صورت دائم انجام می شود. پزشك انجام دهنده عمل در شرایط كاملا استریل ، پـوسـت نـاحـیـه (مـعـمـولا ناحیه زیر ترقوه چپ) را بـیحـس كـرده و بـا سـوزن مـخـصـوص، سـیـاهرگ بزرگ این ناحیه را پیدا كرده و پس از برش پوست، لید (سیم) ICD را وارد این سیاهرگ می كند. سپس با استفاده از دستگاه فلوروسكوپی، لید یا لیدها را به دهلیز و بطن راست هدایت كرده و در محل مناسب قرار می دهد. پس از اطمینان از عملكرد صحیح لید در محل قرار داده شده، لید به عضلات زیر پوستی دوخته شده و انتهای آزاد آن به ژنراتور ICD وصل می شود. ژنراتور از طریق برش ایجاد شده در زیر پوست گذاشته شده و پوست دوخته می شود. ICD هنگامی كه ضربان قلب نامنظم با بسیار سریع باشد شوك های الكتریكی را جهت متوقف كردن ریتم طبیعی قلبی می دهد. مدت زمان تعبیه ICD به طور متـوسـط یـك تـا یـك و نیم ساعت است اگرچه در بـرخـی مـوارد مـدت زمـان طـولانـی تـر قـابل انتظار است.
قابلیت های ICD و انواع آن
مــیــــزان مــــوفــقــیــــت ICD در خــــاتــمــــه دادن بــــه آریتمـیهـای بطنـی بیـش از 90% است. ضمنا ICD قــابـلـیـت ضـربـان سـازی (پیـس میكـر) را دارد و در صـورتـی كـه فـرد دچـار بـرادیـكـاردی (ضربان كند قلب) یا خاموشی ناگهانی ضربان ساز قلب شود از ایـن طـریـق از غـش یـا مـرگ نـاگـهـانی ناشی از این مـكـانـیـسـم جـلـوگـیـری مـی كـنـد. در بـیماران دچار نـارسـایـی قـلـب ممكن است ICD با توانایی درمان نــارســایـی قـلـب (CRT ) بـه كـار رود. ایـن ICD كـه اصـطــلاحــا ICD ســه حـفـره ای نـام دارد، از طـریـق لیدهای بطنی به انقباض مؤثر و هماهنگ بطن كمك می كند. ICD های تك حفره ای از طریق یك لید متصل به بطن راست، فقط فعالیت بطنی را كنترل مــیكـنـنــد ولــی در ICD هــای دو حـفــره ای امكـان مانیتورینگ و ضربان سازی برای دهلیز و بطن از طریق 2 لید متصل به این حفرات امكان پذیر است و در مواردی كه به عملكرد پیس میكر نیاز باشد بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد. در سایر موارد انتخاب نوع تك حفره ای و دو حفره ای به انتخاب پزشك است.
ارزیابی عملكرد ICD
پـس از خـاتـمـه تـعبیه ICD لازم است عملكرد صحیح دفیبریلاتور مورد ارزیابی دقیق قرار گیرد. جـهـت ایـن امر تست DFT انجام می شود. پس از ایجاد بیهوشی سبك توسط تكنیسین بیهوشی، ICD با تحریكات برنامه ریزی شده آریتمی بطنی را در قلب بیمار ایجاد می كند. پس از ایجاد آریتمی بطنی، ICD در صـورت عملكرد صحیح آن را تشخیص داده و خـاتـمـه مـی دهـد. ایـن تـسـت جـهـت تـنـظـیم پارامترهای ICD صورت گرفته تا در صورت ایجاد آریتمی در آینده، احتمال شكست درمان نزدیك به صفر باشد. این تست بسیار كم خطر است و بیمار طی انجام آن در خواب عمیق است تا از اضطراب عمل و درد ناشی از شوك اجتناب شود.
آنالیز دوره ای ICD
دسـتـگـاه پـروگـرامر (PSA) كه معمولا در مراكز تـخـصـصـی پـیـس مـیـكـر وجـود دارد امكان آنالیز و بررسی ICD كاشته شده در بدن فرد را توسط امواج رادیوفركانس فراهم می كند. عملكرد صحیح ICD و میزان باقی مانده از عمر باتری مورد ارزیابی قرار گـرفـتـه، آریـتـمـی هـای ثـبت شده توسط دستگاه و درمان های انجام شده بررسی و برنامه ریزی ICD بر اساس نیاز فرد انجام می شود.
